सन्दर्भःअन्तर्राष्ट्रिय महिला दिवश

२०७३-११-२५ बुधबार

गोमा नेपाल

मेरो ९० बर्ष पुग्नु भएको ससुराबुवाले भन्नुभयो – महिलाको अधिकार भनेको के हो ? के हुँदाअधिकार प्राप्त हुन्छमेरो ? के चाहिएर के ले नपुगेर महिलाहरु सडकमा नारा र्याली गर्दै हिडछन् ? वहाँको बिचारमामहिला सर्बअधिकार सम्पन्न छन् । अर्काकी छोरी घरमाभित्र्याएर आफ्नो घरको ढिकुटी, भान्सा, सम्पत्ती, परिवार जस्ता त्यस परिवारको सम्पूर्ण कुराको मालिक्नीतथा हिस्सेदार बनाइन्छ । छोराछोरी महिलाका, अन्नपातमहिलाले उपयोग गर्ने, सुनचाँदी गरगहनामहिलाले उपयोग गर्ने, भान्सा भाँडावर्तन महिलाको हातमा,खानपानको खटन महिलाको, कमाएर ल्याएको रुपैंया महिलालाई राख्नदिने, घर, खेती, बस्तुभाउ, ब्यापार व्यवसाय सम्पूर्णको जिम्मादिएको छ र पनिमहिलालाई नै अधिकार पुगेन भन्छौ ! कस्तो समय आयो हेर्दा हेर्दै , भनअब के अधिकार चाहियो तिमीमहिलाहरुलाई ?
बाको यस अनपेक्षितप्रश्नले एकछिन् अनुत्तरित हुनपुग्छु । वहाँको कुरा आफ्नो ठाउँमा सहियसमानेमा छ की – वहाँको समयमामहिलालाई माथिभने जति कुराको आधिकारीकताभएपुग्थ्यो । फेरी सबैको घरमामहिलालाई त्यति सुबिधाकहाँहुन्थ्यो होला?पतीको घरलाई आजसम्मपनि“अर्काको घर” भन्ने चलन छ । मेरो पुस्ता सम्मले आजसम्म न माइतिघरलाई आफ्नो भन्नपाएको छ न बिबाहभएर गएको लोग्नेको घर कहिल्यै आफ्नो भएको छ । छोराछोरी आफ्ना भैदिए, घर सम्पत्तीआफ्नो भैदिए, लोग्ने आफ्नो भैदिए, जीवनबाँच्नआफ्नो लागि भैदिए, पहिचान र सम्मानआफ्नो भैदिए, घरमाअफिसमा, समाजमापुरुषमहिला सहकर्मी भैदिए लैङ्गिकविभेदको शिकार हुननपरे महिलाहरु आफ्नो अस्तित्वको लागिआजसम्मकिन लडिरहनु पथ्र्यो र !
महिलाहरु किनआन्दोलित छन् र के अधिकार चाहियो भन्ने कुरा म बालाई कसरी सम्झाँउ?जुन सामान्य कुराको लागिहामी लडाई लडदैछौं त्यस बिषयमाआमाले बा संग कहिल्यै गुनासो गर्नुभएन । चाहे घर खेतिमा सहयोग गर्ने कुराहोस, चाहे आमाले सुकामोहोर जम्मापारेर संचय गरेको रुपैंया पैसा बा ले कतै लगेर चलअचल सम्पत्तीखरिद गरेपनीवाफुर्मास गरेर सकेपनी, चाहे आफुलाई सुत्केरी व्यथालागेको बेला बुढाले छाडेर महिनौ गायवहुँदाहोस् , कहिल्यै केहि गुनासो बेगर हाँसीहाँसीआफ्नो सम्पुर्ण जिवनकालव्यतित गरेकी मेरी सासुआमाकी बुुहारी म कसरी बताउँकीमहिलाहरु आफ्नो अस्तित्वको लागी संघर्षरत छन् । घरमा, समाजमा,अझबिश्व भरी महिलाहरु पुरुष सरह सक्षम र सबल हुँदाहुदै पनि लैङ्गिकविभेदको शिकार भइरहेका छन् । अधिकार केवलकागजीनारामासिमित रहन बाध्यछन् । आजपनि सामाजिक संरचनामामहिलापुरुषबिच रहेकाविभेदहरु अन्त्यहुन

अमेरीका जस्तो विकशित देशमा त सकिरहेको छैन भने हामीविकाशशिल देशमा रहेकामहिलाको अवस्थाहामीआफैं मूल्याङ्कनगर्न सक्छौं ।
समस्या गृहिणी महिलाहरुमामात्रसिमित छैन, कामकाजीमहिलामाझन दोहोरो समस्या छ । घरमा , समाजमा साझा समस्या छन् अफिसमाअझ फरक खाले विभेदहरु छन् ।मेरा केहिपुरुष साथिहरु जहिले पनिभन्ने गर्छन – तपाई जहिले पनिमहिलाको वारेमामात्र कुरा गर्नुहुन्छ , के सारो फेम्नीस्ट हौ ! यो तपाईको सारै नराम्रो बानीहो सुधार गर्नुस् आदिआदि तर ति बिद्धान महाशयहरुको आशयमलाई राम्रो संग थाह छ किउनिहरु मसंग जल्छन् आफ्नो निकटतम प्रतिद्घन्दीको रुपमा हेर्छन र मेरो कमजोरी महिलावादीहुनमा देख्छन् । तर आज मैले महिलाको आवाज नउठाए कहिले उठाउने ? मैले नगरे कस्ले गर्ने ? जस्ता कुराले महिलाका मुद्धाहरु उठान गर्दै समाजमामहिलाशशक्तिकरणका लागिआफ्नो तर्फबाट सक्ने जतिपहलगर्न छाडेको छैन ।आफु समान रआफुभन्दाउच्चपदमाआसिनमहिलालाई सम्मानगर्न नजान्ने पुरुषवादीचिन्तनबोकेका मेरा सहकर्मीहरु सधैं लगाउने लुगाको आधारमाव्यक्तित्वको मुल्याङ्कन गर्छन् । सहकर्मीको रुपमाभन्दा सहयोगीको भूमीकामामहिलाको परिचय गराउन चाहन्छन् । कामप्रतिलगनशिलता, त्याग र समर्पण नदेख्ने , अरुको योग्यताक्षमतामा इस्र्या गर्ने प्रबृत्तिअन्त्यभएमामात्रनारी पुरुष बराबर भई समाजविकशितहुन सक्ने कुरामादुइमत छैन ।
विश्वभर १०७औं अन्र्राष्ट्रिय महिलादिवशर “महिला सम्मानको आधारः शिपयुक्तहात र स्वरोजगार”भन्ने राष्ट्रिय मूलनाराका साथ ‘बदलिदो परिवेशमाकामकाजीमहिला, सन् २०३० सम्ममा बराबरी पाइला’भन्ने सहायकनारा लिएर नेपालकाबिभिन्न स्थानमामहिलाहरु जम्माभएर नारी दिवशमनाइरहेका छन् । तथापी ग्रामिण दुरदराजका पिछडिएका, सिमान्तकृत, बिपन्नमहिलासम्म यो सन्देश पुग्न सकिरहेको छैन ।

नेपालीमहिलाले नयाँबनेको संविधानमाउल्लेख भएजतिहकअधिकार पाउने हो भने पनिमहिलाको जिवनस्तर उकास्न धेरै समय लाग्ने छैन । नयाँ संविधानकार्यान्वयनगर्ने कुरामादवाव सृजनागर्दै आसन्न स्थानीयनिर्वाचनमामहिलाकालागिआरक्षण गरिएकाकोटा प्राप्तीको सुनिश्चितता, राज्यका हरेक निकायमामहिलाको अर्थपूर्ण सहभागिता, शिक्षा, श्वाश्थ्य र रोजगारीका क्षेत्रमा सम्मानजनक सहभागिता जस्ता विषयमा एकजुट भएर आवाजबुलन्दगर्न जरुरी छ । सम्मानजनक सामाजिकजिवन र गुणस्तरीय जिवनको लागिआयआर्जन तथा स्वरोजगारी तर्फ ध्यानदिंदै महिलापुरुष एक रथकादुई पाँग्राको सार्थकता झल्काउन आजैदेखि सबैले प्रण गरौ । महिलादिवशको उपलक्ष्यमा सबै महिला पुरुषलाई शुभकामना ।

विपद्बाट हुने क्षति रोक्न तीनै तहका सरकार ‘हाइ अलर्ट’

२०७६-३-२७ शुक्रबार

काठमाडौँ / मनसुन सक्रिय भएसँगै मुलुकमा विपद्बाट हुनसक्ने सम्भावित क्षति रोक्न तीनै तहका सरकार र सम्बद्ध निकाय ‘हाइ अलर्ट’को अवस्थामा रहेका छन् ।विपद जोखिम न्यूनीकरण, तत्काल उद्धार तथा राहतका लागि बाढीबाट प्रभावित मुलुकका २४४ स्थानलाई उच्च जोखिम क्षेत्र पहिचान गरी सरकारी क्षमताले भ्याएसम्मका तयारी गरिएको छ । मुलुकको पहाड र हिमाली क्षेत्र पहिरोको उच्च जोखिममा...

पूर्वी र मध्य भेगमा उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह : सबै नदीहरूमा बहाव उच्च

२०७६-३-२७ शुक्रबार

काठमाडौँ / मनसुन न्यून चापीय रेखा नेपालको तराईका भू–भागका साथै मध्य र पूर्वी क्षेत्रमा सक्रिय रहेकाले आगामी तीन दिनसम्म देशैभर वर्षा हुने जल तथा मौसम विज्ञान विभाग, मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ । महाशाखाले मौसम विश्लेषणसम्बन्धी आज विषेश बुलेटिन जारी गर्दै मनसुन तीन दिनसम्म अति सक्रिय भइरहने सम्भावना रहेकाले देशका अधिकांश भेगमा बद्ली रही धेरैजसो...

विराटनगरका अधिकांश स्थान डुबानमा : प्रदेशसभाको पानी मोटरले फालिदै ( तस्बिरहरू सहित )

२०७६-३-२७ शुक्रबार

विराटनगर / तीन दिनदेखि लगातारको वर्षाको पानीको उचित निकास नहुँदा र सिंगिया नदीमा आएको बाढीले विराटनगर महानगरपालिकाका केही वडा डुबानमा परेका छन् । विराटनगर सिमाना भएर बग्ने सिंगिया खोलामा आएको बाढीले विराटनगर वडा नं १, २ र ८ का केही क्षेत्र आज बिहानदेखि डुबानमा परेका जिल्ला प्रहरी कार्यालय मोरङले जनाएको छ । विराटनगर–१ स्थित परोपकार...

ठाउँ ठाउँमा पहिरो : यात्रामा सास्ती

२०७६-३-२७ शुक्रबार

  बागलुङ / मध्यपहाडी पुष्पलाल लोकमार्गको बागलुङ–बुर्तिवाङ खण्ड वर्षात्का कारण ठाउँ ठाउँमा पहिरो गएकाले जोखिम बढेको छ । बुधबारदेखिको अविरल वर्षाका कारण लोकमार्ग छेउछाउमा पहिरो जाने, भासिने, ढुङ्गा खस्ने तथा खाल्टाखुल्टी पर्न थालेपछि लोकमार्गको यात्रा निकै सास्ती भएको छ । बागलुङ–बुर्तिवाङ खण्डको ९२ किलोमिटर सडकमा मात्र दुई दर्जनभन्दा बढी स्थानमा पहिरो र कयौँ स्थानमा शाखा...

एयर क्यानाडाको जहाज आकस्मिक अवतरण, ३७ यात्रु घाइते

२०७६-३-२७ शुक्रबार

मौसमको खराबीका कारण एयर क्यानाडाको जहाज अमेरिकाको होनोलुलु विमानस्थलमा आकस्मिक अवतरण गराइएको छ । एयर क्यानाडाको ७७७–२०० विमान क्यानाडाको भ्यान्कुभरबाट सिड्नी जान लागेको थियो । उडानका क्रममा नै संयुक्तराज्य अमेरिकाको हवाई राज्यको राजधानी होनोलुलुमा शुक्रबार आकस्मिक अवतरण गराइएको थियो । त्यस क्रममा ३७ जना यात्रु घाइते भएका छन् । उनीहरुलाई अस्पताल भर्ना गरिएको पनि उक्त...

वर्षका कारण सिंहदरबारको पर्खाल भत्किदा सडक अवरुद्ध

२०७६-३-२७ शुक्रबार

काठमाडौं / केही दिन यता परिरहेको भारी वर्षका कारण सिंहदरबारको पूर्वी गेट नजिकको पर्खाल भत्किएको छ । पर्खाल भत्किएपछि अनामनगर क्षेत्रको सडक अवरुद्ध भएको महानगरीय प्रहरी वृत्त सिंहदरबारले जनाएको छ । बाटो खुलाउने कार्य भइरहेको सिंहदरबार प्रहरीले जनाएको छ । थुप्रिएको इँटा, माटो पन्छाउने काम भइहरहेको महानगरीय प्रहरी वृत्त सिंहदरबारले जनाएको छ । भूकम्पका बेला...

Similar Posts

छोराले बिहे गर्न नमान्दा कुटिएका व्यक्तिको मृत्यु भएपछि तनाव, दुई जना वडा अध्यक्षसहित ७ जना विरुद्ध जाहेरी

२०७६-३-२७ शुक्रबार

माेरङ / छोराको बिहे गर्न नमान्दा २८ दिन अघि जनप्रतिनिधि समेतको संलग्नतामा कुटिएका एक व्यक्तिको मृत्यु भएपछि शुक्रबार विराटनगरको कोसी अस्पताल बाहिर अवस्था तनावग्रस्त बनेको छ । अस्पताल प्रवेश गर्ने ठाउँमै सडक अवरुद्ध पार्दै शव राखेर आफन्त प्रदर्शनमा उत्रिएपछि अवस्था तनावग्रस्त बनेको हो । बुवाले हेरेको केटीसँग छोराले बिहे गर्न नमान्दा जनप्रतिनिधिसमेतको उपस्थितिमा विराटनगर–१४ जतुवाका...

गर्धनमा बलले लागेर भारतीय क्रिकेटरको मृत्यु

२०७६-३-२७ शुक्रबार

खेलका दौरान गर्धनमा बल लागेर एक भारतीय युवा क्रिकेटरको ज्यान गएको छ । कस्मिरका यु–१९ क्रिकेटर जहाँगिर अहमद वार एक प्रतियोगिता खेलिरहेका थिए । बिहीबार गर्धनमा बल लागेपछि बेहोस भएका वारलाई अस्पताल लगिएको थियो तर अस्पतालले उनलाई मृत घोषित गर्यो । ११ कक्षामा पढ्ने जहाँगिर हालै यु–१९ क्रिकेट क्याटेगोरीमा छनोट भएका थिए । उनी बारामुला...

उर्लियो हनुमन्ते, भक्तपुरमा डुबान शुरु, प्रशासनद्धारा उच्च सतर्कता

२०७६-३-२७ शुक्रबार

  भक्तपुर / अविरल वर्षाका कारण उर्लिएको हनुमन्तेको बाढी बस्तीमा पस्न थालेपछि भक्तपुरमा डुबान शुरु भएको छ । हिजोदेखि नै परेको अविरल वर्षाका कारण हनुमन्ते नदीमा आएको बाढी खोलाभन्दा माथि आएपछि बस्तीमा पानी पस्न थालेको हो । हनुमन्तेमा बाढी उर्लिएपछि जिल्ला प्रशासन कार्यालयले हनुमन्ते नदी आसपासका बासिन्दालाई उच्च सतर्कतामा रहन आग्रह गरेको छ भने नदी...

त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल चार घण्टादेखि अवरुद्ध

२०७६-३-२७ शुक्रबार

काठमाडौँ / त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको धावन मार्गमा चिप्लिएको यति एयरलाइन्सको विमानलाई तानेर ‘ह्याङ्गर’ तर्फ लैजान सकस भएको छ । धावन मार्गमा विमान चिप्लिएका कारण झण्डै चार घण्टादेखि मुलुकको एक मात्र अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको आन्तरिक तथा अन्तर्राष्ट्रिय उडान अवरुद्ध रहेको छ । निरन्तरको प्रयासका बाबजुत पनि विमानलाई निकाल्न नसकिएको महाप्रबन्धक राजकुमार क्षेत्रीले जानकारी दिनुभयो । उहाँले विमान...