यो पुरुषवादी चुनाव : महिला दोस्रो पदमा सिमित

२०७४-१-२० बुधबार

काठमाडौँ महा नगरपालिकामा विवेकशील नेपालीका तर्फबाट रञ्जु दर्सना र भरतपुर महा नगरपालिकाबाट प्रचण्ड पुत्री रेणु दहाललाई छाडेर ३, ४ र ६ मा १९ गते भएको स्थानीय तह निर्वाचनका अधिकांश उमेदवारहरू मेयरमा पुरुषै तोकिए । यसरी तोकिएका उम्मेदवारहरूमा एमाले र राप्रपामा चुनावी तालमेल भएकाले दुवै दलले मेयर र उपमेयरमा पुरुषलाई तोकी महिलालाई झुक्याउने काम गरेका छन् । मकवानपुर जिल्लाको थाहा नगरपालिकामा काँग्रेस र माओवादी केन्द्रबीच चुनावी तालमेल भएको समाचार छ । मनाङको एउटा गाउँ पालिकामा नेपाली काँग्रेसका उम्मेदवार निर्विरोध निर्वाचित भएका छन् भने मुगु जिल्लाको एक गाउँ पालिकामा वडा अध्यक्ष माओवादी केन्द्रका उम्मेदवार निर्विरोध चयन भएका छन् ।

 
देशैभरि १९ गते मनोनयन गर्ने विभिन्न पार्टी र स्वतन्त्र उम्मेदवारहरूमा माथि उल्लेख गरिएका रञ्जु दर्सना र रेणु दहालबाहेक अन्य कुनैमा पनि महिला उम्मेदवारलाई कुनै पार्टीले मेयरमा नपत्याउनु पुरुषवादी हैकमकै अर्को नमुना हो । संविधानले बाध्यात्मक अवस्था नतोकिदिएको भए देशैभरि नगन्य मात्रामा महिलाको उम्मेदवारी पर्ने थियो । धन्न नेपालको संविधान २०७२ ले महिलाहरूको आरक्षणलाई सुनिश्चित गरेको हुँदा यतिसम्म पनि महिलाको सहभागिता भएको देखियो ।

पेशल आचार्य

देशमा तल बितल केही अनहोनिका घटना केही भएनन् भने नेपालमा २० वर्ष पछि भए पनि स्थानीय तहको चुनाव हुने नै भयो । तोकिएका उम्मेदवारहरू को कति पानीमा छन् तिनको भविष्य आउँदो बैशाख ३१ गते हुने स्वतन्त्र र गोप्य मतदानले देखाई हाल्छ । एमाले र राप्रापाबीचमा चुनावी तालमेल हुनुलाई एभेन्यूज टिभीले सो पार्टीका वरिष्ट नेता झलनाथ खनाललाई बोलाई अन्तर्वार्ता लिँदा पत्रकार राजेन्द्र बानियाँका जिज्ञासामा खनालले चित्त बुझ्दो जवाफ दिन भने सकेनन् । एमालेको समाजवाद उन्मुख चिन्तनमा राप्रपाको पश्चगामी सोच कसरी मिल्यो भन्ने प्रश्नमा खनालले यो मात्र चुनावी तालमेल हो एमाले आफ्नो समाजवाद उन्मुख चिन्तनबाट विचलित छैन भनेर टार्न खोजे ।
काँग्रेसले पनि मकवानपुरमा रहेको थाहा नगर पालिकामा माओवादी केन्द्रसँग चुनावी तालमेल गरेको छ । सो पनि ‘एनि हाऊ चुनाव आफ्नो गराऊ’ नारा मात्र हो । एमालेका अध्यक्ष केपी ओलीले त पाहोरको नाकाबन्दीताका रेल र पानी जहाजको हौवा पनि पिटाएकै हुन् । अझै एमालेले राजधानीमा रेलको सपना बाँडन छोडेको छैन । जबकि राजधानीमा रेलका लागि उपयुक्त माटो र भौगर्भिक भूगोल छैन भनेर भौगर्भिक वि द्वान्हरू भनिरहेका छन् । रह्यो पानी जहाजको कुरा नेपाली ध्वजाबाहक पानी जहाज कलकत्ता बन्दरगाहमा पञ्चायती शासन रहँदासम्म थियो जो पछि नेपालले रेन्ट तिर्न नसकेर आफैँ बन्द भयो । नेपाली नदीनाला र तालमा खेलकुदका लागि ससाना बोटलाई पानी जहाज भनेको भए त्यो बेग्लै कुरा हो नत्र नेपाली नदीनालामा ¥याफ्टिङ् चलाए हुन्छ । पर्यटकहरूलाई लोभ्याउन ससाना वाटरबोटमा बोटेल (बोटमा सञ्चालन हुने होटेल) खोल्नु नयाँ कुरा होइन । सक्ने र हुने कुरा नसोचेर नेपाली नेताहरू खाली हावादारी कुरा मात्र कोरल्न चाहन्छन् भने अब पनि युवा भोटरहरूले ती नेता र पार्टीहरूलाई बाइकट् गर्नै पर्दछ ।
कुरा रह्यो सानासाना पार्टीको । सानासाना र उदीयमान पार्टीहरूले बेग्लाबेग्लै आफ्ना उम्मेदवार चुनावमा उठाउनु भन्दा चुनावी तालमेल गरेर कुनैमा कस्को, कुनैमा कस्को मेयर र उपमेयर दिएको भए त्यो राम्रो हुन्थ्यो र भोटरमा पनि सकारात्मक सन्देश जान्थ्यो । जस्तै कि साझा पार्टीले काठमाडौँ महा नगरपालिकामा मेयरमा किशोर थापालाई मेयरमा उठाउँदा उपमेयरमा रञ्जु दर्शनालाई वा विवेकशील नेपालीले रञ्जु दर्शनालाई मेयरमा उठाउँदा किशोर थापालाई उपमेयरमा तालमेल गरेर उठाउन सक्या भए दुवै पार्टीका भोटहरू एकै स्थानमा जाने थिए र कुनै एकजनाको जीत सुनिश्चित हुने थियो । त्यो भएन । पार्टी खुल्न पाएका छैनन् तिनीहरूले ठूला पार्टीसँग जोरजुलुमसँग लड्नु पर्ने छ अझ त्यसमा पनि ससाना बल भएकाले चुनावी कार्यगत एकता गर्नु पर्दथ्यो । नयाँहरूको बुद्धि यहाँनेर चुकेको देखियो ।

यो चुनावलाई नै राइट टु रिजेक्ट, अनलाईन भोटिङ् र सरकारी कर्मचारी, प्रहरी या सेनाहरू जो जहाँ राष्ट्र सेवामा छन् तिनीहरूलाई त्यहीँबाट भोट दिने अवसर दिएको भए सबैका मतको कदर हुने थियो । सबै प्रकारका गरी करिब दुई चरणमा ४ लाख मानिसहरू भोट दिनबाट वञ्चित हुने भएका छन् ।

अर्को सन्दर्भ, यही चुनावमा पनि उम्मेदवारी दर्ता गरेर केही बिग्रिसकेको छैन । अब बाँकी रहेका ११ दिनमा पनि सो नयाँ र उदाहरणीय कार्यको सिको गर्न सकिन्छ । मेरा गोरुको बाह्र टक्का भन्ने शैलीमा जान खोजियो भने एक त कुहिनोले पहाडसँग लड्नु पर्ने सन्दर्भमा धेरै कुहिनाहरू नभाँचिएलान् भन्न सकिन्नँ । औंलाहरू पनि जोडेपछि मात्र मुठ्ठी बन्छ । अनि मुठ्ठीले प्रहार गर्न सकिन्छ । यो चुनावलाई नै राइट टु रिजेक्ट, अनलाईन भोटिङ् र सरकारी कर्मचारी, प्रहरी या सेनाहरू जो जहाँ राष्ट्र सेवामा छन् तिनीहरूलाई त्यहीँबाट भोट दिने अवसर दिएको भए सबैका मतको कदर हुने थियो । सबै प्रकारका गरी करिब दुई चरणमा ४ लाख मानिसहरू भोट दिनबाट वञ्चित हुने भएका छन् । यतिविधि प्रविधिको विकास भएको यो जमानामा नेपालीहरूले भने प्रविधिबाट फाइदा लिन सकेनन् । हुन सक्छ आउँदा प्रदेश चुनाव र संघका चुनावमा चाहिँ प्रविधिको फाइदा लिनबाट नचुकौं ।
महिलालाई दोस्रो तहको उम्मेदवार मात्र दिने हो भने लोकतन्त्रमा महिलाको स्थान दोस्रो तहकै नहोला भन्न सकिन्नँ । अहिलेलाई युवा, चुस्त र प्रविधिमा दक्ष पुस्ताको चासो पनि यही हो । यसमा सबैको चिन्ता र चासो समान रुपमा हुनु पर्छ । नत्र लोकतन्त्रमा समान सहभागिताको नारा मात्र नारामा सिमित हुन्छ व्यवहारमा हुँदैन । दुई दसकपछि हुनै लागेको यो चुनावमा जनताले धेरै अपेक्षा गरेका छन् । त्यसैले व्यक्ति र पार्टी दुवैलाई तुलना गरी राम्रा उम्मेदवारलाई विजयको माला पहि¥याउन पट्टि लागौँ । यसैमा सबैको भलाइ छ । चुनावमा भोट दिँदा साठी वर्ष कटेका जुनसुकै पार्टीका मनिसलाई पनि भोट नहालौं । साठी कटेका अधिकांश मानिसहरू विगताकांक्षी हुन्छन् । तिनमा ऊर्जा हुन्नँ, अनुभव मात्र हुन्छ । अनुभव मात्र केही काम लाग्दैन । ऊर्जा र अनुभव भएका युवा र काबिल उम्मेदवार छानौं । आफ्नो गाउँ र नगरको विकासमा ढुृक्क होऔं ।

पूर्वी र मध्य भेगमा उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह : सबै नदीहरूमा बहाव उच्च

२०७६-३-२७ शुक्रबार

काठमाडौँ / मनसुन न्यून चापीय रेखा नेपालको तराईका भू–भागका साथै मध्य र पूर्वी क्षेत्रमा सक्रिय रहेकाले आगामी तीन दिनसम्म देशैभर वर्षा हुने जल तथा मौसम विज्ञान विभाग, मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ । महाशाखाले मौसम विश्लेषणसम्बन्धी आज विषेश बुलेटिन जारी गर्दै मनसुन तीन दिनसम्म अति सक्रिय भइरहने सम्भावना रहेकाले देशका अधिकांश भेगमा बद्ली रही धेरैजसो...

विराटनगरका अधिकांश स्थान डुबानमा : प्रदेशसभाको पानी मोटरले फालिदै ( तस्बिरहरू सहित )

२०७६-३-२७ शुक्रबार

विराटनगर / तीन दिनदेखि लगातारको वर्षाको पानीको उचित निकास नहुँदा र सिंगिया नदीमा आएको बाढीले विराटनगर महानगरपालिकाका केही वडा डुबानमा परेका छन् । विराटनगर सिमाना भएर बग्ने सिंगिया खोलामा आएको बाढीले विराटनगर वडा नं १, २ र ८ का केही क्षेत्र आज बिहानदेखि डुबानमा परेका जिल्ला प्रहरी कार्यालय मोरङले जनाएको छ । विराटनगर–१ स्थित परोपकार...

ठाउँ ठाउँमा पहिरो : यात्रामा सास्ती

२०७६-३-२७ शुक्रबार

  बागलुङ / मध्यपहाडी पुष्पलाल लोकमार्गको बागलुङ–बुर्तिवाङ खण्ड वर्षात्का कारण ठाउँ ठाउँमा पहिरो गएकाले जोखिम बढेको छ । बुधबारदेखिको अविरल वर्षाका कारण लोकमार्ग छेउछाउमा पहिरो जाने, भासिने, ढुङ्गा खस्ने तथा खाल्टाखुल्टी पर्न थालेपछि लोकमार्गको यात्रा निकै सास्ती भएको छ । बागलुङ–बुर्तिवाङ खण्डको ९२ किलोमिटर सडकमा मात्र दुई दर्जनभन्दा बढी स्थानमा पहिरो र कयौँ स्थानमा शाखा...

एयर क्यानाडाको जहाज आकस्मिक अवतरण, ३७ यात्रु घाइते

२०७६-३-२७ शुक्रबार

मौसमको खराबीका कारण एयर क्यानाडाको जहाज अमेरिकाको होनोलुलु विमानस्थलमा आकस्मिक अवतरण गराइएको छ । एयर क्यानाडाको ७७७–२०० विमान क्यानाडाको भ्यान्कुभरबाट सिड्नी जान लागेको थियो । उडानका क्रममा नै संयुक्तराज्य अमेरिकाको हवाई राज्यको राजधानी होनोलुलुमा शुक्रबार आकस्मिक अवतरण गराइएको थियो । त्यस क्रममा ३७ जना यात्रु घाइते भएका छन् । उनीहरुलाई अस्पताल भर्ना गरिएको पनि उक्त...

वर्षका कारण सिंहदरबारको पर्खाल भत्किदा सडक अवरुद्ध

२०७६-३-२७ शुक्रबार

काठमाडौं / केही दिन यता परिरहेको भारी वर्षका कारण सिंहदरबारको पूर्वी गेट नजिकको पर्खाल भत्किएको छ । पर्खाल भत्किएपछि अनामनगर क्षेत्रको सडक अवरुद्ध भएको महानगरीय प्रहरी वृत्त सिंहदरबारले जनाएको छ । बाटो खुलाउने कार्य भइरहेको सिंहदरबार प्रहरीले जनाएको छ । थुप्रिएको इँटा, माटो पन्छाउने काम भइहरहेको महानगरीय प्रहरी वृत्त सिंहदरबारले जनाएको छ । भूकम्पका बेला...

विद्यार्थी मृत्यु प्रकरण : प्रिन्सिपलसहित पाँच जनाविरुद्ध मुद्दा दायर

२०७६-३-२७ शुक्रबार

कञ्चनपुर / कञ्चनपुरको भीमदत्तनगरपालिका–१७ मझँगाउँस्थित महाकाली बाल विद्यालयका विद्यार्थी माधव कलौनीको मृत्युका विषयलाई लिएर उहाँका अभिभावकले पाँच जनाविरुद्ध मुद्दा दायर गरेका छन् ।विद्यार्थीबीच भएको झगडाका विषयलाई लिएर कक्षा–९ मा अध्ययनरत छात्र माधव कलौनीलाई गत असार १३ गते शिक्षकले कुटपिट गरी घाइते बनाएको आरोप छ । घाइते विद्यार्थीको तीन दिनअघि (असार २४ गते राति) उपचारका क्रममा...

Similar Posts

गर्धनमा बलले लागेर भारतीय क्रिकेटरको मृत्यु

२०७६-३-२७ शुक्रबार

खेलका दौरान गर्धनमा बल लागेर एक भारतीय युवा क्रिकेटरको ज्यान गएको छ । कस्मिरका यु–१९ क्रिकेटर जहाँगिर अहमद वार एक प्रतियोगिता खेलिरहेका थिए । बिहीबार गर्धनमा बल लागेपछि बेहोस भएका वारलाई अस्पताल लगिएको थियो तर अस्पतालले उनलाई मृत घोषित गर्यो । ११ कक्षामा पढ्ने जहाँगिर हालै यु–१९ क्रिकेट क्याटेगोरीमा छनोट भएका थिए । उनी बारामुला...

उर्लियो हनुमन्ते, भक्तपुरमा डुबान शुरु, प्रशासनद्धारा उच्च सतर्कता

२०७६-३-२७ शुक्रबार

  भक्तपुर / अविरल वर्षाका कारण उर्लिएको हनुमन्तेको बाढी बस्तीमा पस्न थालेपछि भक्तपुरमा डुबान शुरु भएको छ । हिजोदेखि नै परेको अविरल वर्षाका कारण हनुमन्ते नदीमा आएको बाढी खोलाभन्दा माथि आएपछि बस्तीमा पानी पस्न थालेको हो । हनुमन्तेमा बाढी उर्लिएपछि जिल्ला प्रशासन कार्यालयले हनुमन्ते नदी आसपासका बासिन्दालाई उच्च सतर्कतामा रहन आग्रह गरेको छ भने नदी...

त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल चार घण्टादेखि अवरुद्ध

२०७६-३-२७ शुक्रबार

काठमाडौँ / त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको धावन मार्गमा चिप्लिएको यति एयरलाइन्सको विमानलाई तानेर ‘ह्याङ्गर’ तर्फ लैजान सकस भएको छ । धावन मार्गमा विमान चिप्लिएका कारण झण्डै चार घण्टादेखि मुलुकको एक मात्र अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको आन्तरिक तथा अन्तर्राष्ट्रिय उडान अवरुद्ध रहेको छ । निरन्तरको प्रयासका बाबजुत पनि विमानलाई निकाल्न नसकिएको महाप्रबन्धक राजकुमार क्षेत्रीले जानकारी दिनुभयो । उहाँले विमान...

विपद्बाट हुने क्षति रोक्न तीनै तहका सरकार ‘हाइ अलर्ट’

२०७६-३-२७ शुक्रबार

काठमाडौँ / मनसुन सक्रिय भएसँगै मुलुकमा विपद्बाट हुनसक्ने सम्भावित क्षति रोक्न तीनै तहका सरकार र सम्बद्ध निकाय ‘हाइ अलर्ट’को अवस्थामा रहेका छन् ।विपद जोखिम न्यूनीकरण, तत्काल उद्धार तथा राहतका लागि बाढीबाट प्रभावित मुलुकका २४४ स्थानलाई उच्च जोखिम क्षेत्र पहिचान गरी सरकारी क्षमताले भ्याएसम्मका तयारी गरिएको छ । मुलुकको पहाड र हिमाली क्षेत्र पहिरोको उच्च जोखिममा...