कैलाली घटनाको मुद्दा फिर्ता : राजनीतिको उल्टो यात्रा

२०७४-२-६ शनिबार

हरेक मानिस र संस्थाले गर्ने कामका सकारात्मक र नकारात्मक प्रभाव हुन्छन् । व्यक्ति, संस्था र अधिकार प्राप्त निकायले विधि, ऐनकानुन र संसारका सर्वमान्य सिद्धान्तका शासन अनुसार चल्नु पर्ने हुन्छ । लोकतन्त्रमा विधिको शासनलाई अझ प्रभावकारी बनाउनु पर्ने माग सर्वत्र उठ्न थालेका अवस्थामा भने नेपालको वर्तमान सरकार जनस्तरमा समेत आलोच्य हुने सवालमा एकपछि अर्को गर्दै देश र जनताप्रति घात पुग्ने कार्यका साथ अघि बढेको देखिन्छ । यस्तै शैली र पाराले देश चल्ने हो भने प्राप्त लोकतन्त्र गुम्ने त निश्चित छ । अर्कातिर जनतामा झन् नकारात्मक सन्देश प्रवाह हुन थाल्छ । अहिले सरकारले देखाएको शासकीय रवैयामा केही त्यस्ता निर्णय र कदमले सो कुराको आभाष हुन थालेको छ ।

 
चुनावको माहोलले ताते÷तताएको मुलुकलाई दाहाल सरकारले जाँदाजाँदै फेरि अर्को ४४० भोल्ट करेन्टको राजनीतिक झट्का जो दिएको छ । गतवर्ष घटेको कैलाली घटनालाई राजनीतिक आन्दोलनको नामकरण गर्दै सरकारले सो घटनामा संलग्न हत्याराहरूलाई लागेको मुद्दा फिर्ता लिने घोषणासँगै फेरि एकपटक राजनीति गर्माएको छ । प्रतिपक्ष एमालेले सो कुराको विरोध गरिसकेको छ भने जनतामा पुनः संशय पैदा भएको छ ।
यही माहोललाई चित्रण गर्दै फेसबुक वालमा पत्रकार गिरीश गिरी लेख्छन् –‘जस्तोसुकै मुद्दा होस्, हिंसामा ओर्लने अपराधी हुन् । सजाय मिल्नै पर्दथ्यो । हत्याराले शासन गरेको यो मुलुकमा अब पीडितहरूलाई देश निकाला गर्न मात्र बाँकी छ ।’ गिरीको यो रोशमा कुनैबेला माओवादीले आफ्ना पिताको हत्याको आक्रोश देखिन्छ । जुन जायज पनि छ । मानवीय क्षतिको परिपूर्ति संसारमा कुनै औषधीले गर्न सक्दैन । पीडितको संवेदना कहिल्यै मर्दैन ।


सो घटनामा हत्या गरिएका प्रहरी उपरीक्षक न्यौपानेकी पत्नी भन्छिन् –‘गृहमन्त्रीज्यू पति मैले गुमाएकी छु । छोराछोरी मेरा टुहुरा भएका छन् । मुद्दा तपाईंले फिर्ता लिने ?’ अन्यायमा परेकाहरू यसरी आँसु पोख्दै छन् । पत्रकार तथा कानुन व्यवसायी स्वागत् नेपालले अझ तातो आक्रोश पोख्दै आफ्नो फेसबुक स्टाटसमा मै लेखे –‘आततातीहरूले निहत्था र नाबालकको ज्यान लिएको देख्दा उल्टै तिनीहरलाई रत्नपार्कमा मकै पोलेझैँ पोलेर झिल्स्याएर मार्न मन छ ।’ कैलाली घटनालाई राज्यले राजनीतिक घटनाको कलेबर दिनु र त्यसमा संलग्नहरूलाई आम माफीको प्रक्रियामा लैजान मुद्दा फिर्ता लिन खोज्नुले नेपालका आगामी दिन कानुनविहीन तबरले संचालन हुने देखिएका छन् । आगामी दिनमा विश्वको चासो यस्ता निर्णयमा बढ्ने देखिन्छ ।

 
राज्य अन्धो हुन्छ । अझ सत्तामा विराजमान ठूलासाना वादशाहहरू त झनै अन्धा प्रवृत्तिका हुने नै भए । राज्यको कुरा गर्दा पुराणकालीन महाभारतको सम्झना आउँछ । महाभारतमा धृतराष्टले कुपुत्र मोहकै कारण हस्तीनापुर त्याग्नु परेको थियो । दूर्योधनको हठ र दम्भका कारण अनि पिताको पुत्र मोहले नै त्यत्रो नृशंस हत्या भई त्यतिका महारथीहरूको अकालमै ज्यान गयो । यसै सन्दर्भलाई रोचक र घोचक पारामा लेखक तथा कवि धनराज गिरी थप्छन् –‘पुत्र मोहले धृतराष्ट, गणेशमान बा, गिरिजा डुबे अब प्रचण्ड पनि घाँटीघाँटी भएका छन् ।’ गिरीको प्रसङ्ग भने भरतपुरको चुनावी माहोललाई इङ्गित गरी लेखिएको हो । यहाँनेर सप्रसङ्ग व्याख्याको जरुरतै छैन । पाठकहरू आफैँ स्पष्ट हुन सक्नु हुनेछ ।
स्थानीय चुनाव मध्यान्तर मात्र भएको छ । पटाक्षेप भएको छैन ।

 

दोस्रो चरणका लागि संविधान संशोधनमा मधेशवादीहरूका जिद्दी र एमालेको कुनै पनि हालतमा संविधान संशोधन गर्नै नदिने चट्टानी अडानका कारण दहाल सरकार अझ चेपुवामा परेको छ । उतातिर काँग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवाले दौरा सुरुवालमा इस्त्री लगाइओरी प्रधानमन्त्री बन्न ठिक्क परेका छन् । उनीजस्तो सुकै राजनीतिक ‘कु (?) त्याग’ गरेरै पनि प्रमको कुर्सीमा विराजमान हुन चाहन्छन् । चुनावी परिणामलाई विश्लेषण गर्दै अहिले चौतर्फी रुपमा देउवाका विरोधीहरू सल्बलाउन थालेका छन् । ‘कोइराला परिवारमै काँग्रेस ‘विराशत’ गए मात्र काँग्रेस बच्ने नत्र सिद्धिने’ तर्क उठ्न थालेका छन् ।

 
पहिलो चरणको प्राप्त चुनावी मत परिणामलाई विश्लेषण गर्दा देशकै ठूला र चेतनाको उभार भएका महानगरहरूमा काँग्रेस ओरालो लागेको देखियो । भरतपुरमा काँग्रेसले जित्ने पक्का थियो । सिट सेक्युर भएकैले संविधान सभाको निर्वाचनमा सुशील’दा चितवनबाट उठेर संविधान सभामा आए । अहिले भने राजनीतिक तालमेलका नाममा काँग्रेसी कार्यकर्ताले सहिद बन्नु पर्ने स्थिति देखियो । अहिले त्यहाँ एमालेको मत उकालो लाग्नु र प्रम पुत्री रेणु दहालले मत परिणाम हेर्दा तालमेलले ठूला पार्टीका केन्द्रीय नेतालाई क्षणिक फाइदा पुगे पनि त्यसले दलीय राजनीतिको नम्र्स नै मर्लाजस्तो देखिएको छ । एमालेले राप्रपासँग, काँग्रेसले माओवादीसँग र बाबुरामले उपेन्द्रसँग गरेको तालमेलले के संकेत गर्न खोजेको हो ? जनता रनभुल्लमा छन् ।

 
राजनीतिक विश्लेषक तथा लेखक केशवप्रसाद भट्टराई –‘सरकारका धेरै सकारात्मक कार्यहरू हुँदाहुँदै पनि कैलाली घटनामा संलग्नहरूको मुद्दा फिर्ता लिने कदमलाई राम्रो कार्य नभएको’ दलील पेश गर्दछन् । ‘राजनीतिको उच्चासन जमाएका नेताहरू सत्ताको उन्मादमा जे पनि गर्ने, जनचाहना र देशीय आवश्यकतालाई लात मार्दै जाने प्रवृत्तिका देखिए भने त्यसले लोकतन्त्रको भलो नहुने’ आसय व्यक्त गर्दछन् । उनी अघि भन्छन् –‘प्रचण्ड सरकारले उज्यालो अभियान, लोड सेडिङ् अन्त्य, राजधानीका सडकमा लगाएको ‘नो हर्न’ अभियान, स्थानीय चुनावको पहिलो चरण समापन र ओबर सम्झौतामा गरेका राम्रा कामका बीचमा कैलाली घटनामा सरकार चुकेको छ ।’

 

‘मानवता विरुद्धको त्यस्तो अपराधमा संलग्नहरूलाई सरकारले राजनीतिक कलेबर लगाउँदै माफी दिँदै जाने हो भने कुनै दिन, नृशंय हत्यामा संलग्नद्वय बालकृष्ण ढुंगेल र रेशम चौधरीहरूलाई सरकारले नै ‘नोबेल शान्ति पुरस्कार’का लागि सिफारिस नगर्ला भन्न सकिन्नँ ।’ –यी र यस्ता आक्रोशमय अभिव्यक्तिहरू सामाजिक सञ्जालमा छताछुल्ल पोखिएका छन् ।

‘मानवता विरुद्धको त्यस्तो अपराधमा संलग्नहरूलाई सरकारले राजनीतिक कलेबर लगाउँदै माफी दिँदै जाने हो भने कुनै दिन, नृशंय हत्यामा संलग्नद्वय बालकृष्ण ढुंगेल र रेशम चौधरीहरूलाई सरकारले नै ‘नोबेल शान्ति पुरस्कार’का लागि सिफारिस नगर्ला भन्न सकिन्नँ ।’ –यी र यस्ता आक्रोशमय अभिव्यक्तिहरू सामाजिक सञ्जालमा छताछुल्ल पोखिएका छन् । विधिले शासन गरेको भनेर विश्वलाई देखाउन हामीलाई यस्तैयस्तै निर्णय र घटनाले छेक्दै जाने छन् । राष्ट्र संघको मानवअधिकार समितिले प्रधानन्यायाधीश उपर लगाइएको महाभियोगमा समेत पत्र काटेर सरकारसँग जवाफ मागेको छ ।
जन अभिमतलाई बर्करार राख्दै सत्ताले जनताका लागि राम्रा, युगानुकूल र आसलाग्दा कार्य गर्नु पर्नेमा सो नगरेकाले जनतामा असन्तुष्टिका सगरमाथाहरू चुलिँदै गए । राजधानीका मतदाताले विवेकशील नेपाली र साझा पार्टीका उम्मेदवारहरूलाई दिएको अभिमतले पनि जनता नयाँ शक्तिका लागि क्रमशः जुर्मुराउँदै छन् भन्ने आभाष मिलेको छ । चुनावको गतिलो पूर्व तयारी र मेचीकालीमा संगठन गर्न भ्याएर विवेकशील र साझा पार्टीले चुनावी तालमेल गरी आफ्ना उम्मेदवार उठाउन सकेका भए अहिले देखिएको परिणाम भन्दा बेग्लै परिणाम आउँथ्यो सायद् । तर जति मत ती नयाँ पार्टीले पाए तिनको साङ्केतिक अर्थ चेतनशील वर्ग नेपालमा अहिले भन्दा पृथक् आचरण भएका नेता र कार्य शैलीका पक्षमा छन् भन्ने देखाएको छ ।

 
यतिखेर प्रधानमन्त्रीको कुर्सी सोचेजस्तो सजिलो र आनन्ददायी छैन । बजेटको बोर्डर लाइन जेठ १५ गते सकिँदैछ । संविधानले त्यहाँ बन्देज लगाएको छ । आर्थिक पत्रकार गजेन्द्र बुढाथोकी लेख्छन् –‘संसदको बजेट अधिवेशन ८ गतेबाट, बजेट प्रस्तुत १५ गते । सरकार साढे ११ खर्बको बजेट ल्याउने तयारीमा । पूर्व बजेट छलफल समेत नहुने ।’ भएका प्रमलाई सन्तान मोहको मोहले लठ्याएको र हुनेवाला प्रमलाई जसरी पनि प्रम हुनै पर्ने चटारोमा देशले अनावश्यक र नकारात्मक मूल्य चुकाउनु पर्ने यो कस्तो गाणतन्त्र हो ?

त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल चार घण्टादेखि अवरुद्ध

२०७६-३-२७ शुक्रबार

काठमाडौँ / त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको धावन मार्गमा चिप्लिएको यति एयरलाइन्सको विमानलाई तानेर ‘ह्याङ्गर’ तर्फ लैजान सकस भएको छ । धावन मार्गमा विमान चिप्लिएका कारण झण्डै चार घण्टादेखि मुलुकको एक मात्र अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको आन्तरिक तथा अन्तर्राष्ट्रिय उडान अवरुद्ध रहेको छ । निरन्तरको प्रयासका बाबजुत पनि विमानलाई निकाल्न नसकिएको महाप्रबन्धक राजकुमार क्षेत्रीले जानकारी दिनुभयो । उहाँले विमान...

विपद्बाट हुने क्षति रोक्न तीनै तहका सरकार ‘हाइ अलर्ट’

२०७६-३-२७ शुक्रबार

काठमाडौँ / मनसुन सक्रिय भएसँगै मुलुकमा विपद्बाट हुनसक्ने सम्भावित क्षति रोक्न तीनै तहका सरकार र सम्बद्ध निकाय ‘हाइ अलर्ट’को अवस्थामा रहेका छन् ।विपद जोखिम न्यूनीकरण, तत्काल उद्धार तथा राहतका लागि बाढीबाट प्रभावित मुलुकका २४४ स्थानलाई उच्च जोखिम क्षेत्र पहिचान गरी सरकारी क्षमताले भ्याएसम्मका तयारी गरिएको छ । मुलुकको पहाड र हिमाली क्षेत्र पहिरोको उच्च जोखिममा...

पूर्वी र मध्य भेगमा उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह : सबै नदीहरूमा बहाव उच्च

२०७६-३-२७ शुक्रबार

काठमाडौँ / मनसुन न्यून चापीय रेखा नेपालको तराईका भू–भागका साथै मध्य र पूर्वी क्षेत्रमा सक्रिय रहेकाले आगामी तीन दिनसम्म देशैभर वर्षा हुने जल तथा मौसम विज्ञान विभाग, मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ । महाशाखाले मौसम विश्लेषणसम्बन्धी आज विषेश बुलेटिन जारी गर्दै मनसुन तीन दिनसम्म अति सक्रिय भइरहने सम्भावना रहेकाले देशका अधिकांश भेगमा बद्ली रही धेरैजसो...

विराटनगरका अधिकांश स्थान डुबानमा : प्रदेशसभाको पानी मोटरले फालिदै ( तस्बिरहरू सहित )

२०७६-३-२७ शुक्रबार

विराटनगर / तीन दिनदेखि लगातारको वर्षाको पानीको उचित निकास नहुँदा र सिंगिया नदीमा आएको बाढीले विराटनगर महानगरपालिकाका केही वडा डुबानमा परेका छन् । विराटनगर सिमाना भएर बग्ने सिंगिया खोलामा आएको बाढीले विराटनगर वडा नं १, २ र ८ का केही क्षेत्र आज बिहानदेखि डुबानमा परेका जिल्ला प्रहरी कार्यालय मोरङले जनाएको छ । विराटनगर–१ स्थित परोपकार...

ठाउँ ठाउँमा पहिरो : यात्रामा सास्ती

२०७६-३-२७ शुक्रबार

  बागलुङ / मध्यपहाडी पुष्पलाल लोकमार्गको बागलुङ–बुर्तिवाङ खण्ड वर्षात्का कारण ठाउँ ठाउँमा पहिरो गएकाले जोखिम बढेको छ । बुधबारदेखिको अविरल वर्षाका कारण लोकमार्ग छेउछाउमा पहिरो जाने, भासिने, ढुङ्गा खस्ने तथा खाल्टाखुल्टी पर्न थालेपछि लोकमार्गको यात्रा निकै सास्ती भएको छ । बागलुङ–बुर्तिवाङ खण्डको ९२ किलोमिटर सडकमा मात्र दुई दर्जनभन्दा बढी स्थानमा पहिरो र कयौँ स्थानमा शाखा...

एयर क्यानाडाको जहाज आकस्मिक अवतरण, ३७ यात्रु घाइते

२०७६-३-२७ शुक्रबार

मौसमको खराबीका कारण एयर क्यानाडाको जहाज अमेरिकाको होनोलुलु विमानस्थलमा आकस्मिक अवतरण गराइएको छ । एयर क्यानाडाको ७७७–२०० विमान क्यानाडाको भ्यान्कुभरबाट सिड्नी जान लागेको थियो । उडानका क्रममा नै संयुक्तराज्य अमेरिकाको हवाई राज्यको राजधानी होनोलुलुमा शुक्रबार आकस्मिक अवतरण गराइएको थियो । त्यस क्रममा ३७ जना यात्रु घाइते भएका छन् । उनीहरुलाई अस्पताल भर्ना गरिएको पनि उक्त...

Similar Posts

डुबानसँगै मोरङमा सात सय ५५ परिवार विस्थापित

२०७६-३-२७ शुक्रबार

माेरङ / केही दिनदेखि परिरहेको निरन्तरको वर्षासँगै घर डुबानमा परेपछि मोरङमा सात सय ५५ परिवारका विस्थापित भएका छन् । शुक्रबारसाँझ सम्ममा सात सय ५५ परिवारका ३५ सय भन्दा बढी जनसंख्या डुबानको चपेटामा परेर विस्थापित बनेको मोरङका प्रमुख जिल्ला अधिकारी रमेशकुमार केसीले बताए । विराटनगर महानगरपालिका, बूढीगंगा, कटहरी, धनपालथान र जहदा गाउँपालिकाका धेरै जसो घर डुबानमा...

छोराले बिहे गर्न नमान्दा कुटिएका व्यक्तिको मृत्यु भएपछि तनाव, दुई जना वडा अध्यक्षसहित ७ जना विरुद्ध जाहेरी

२०७६-३-२७ शुक्रबार

माेरङ / छोराको बिहे गर्न नमान्दा २८ दिन अघि जनप्रतिनिधि समेतको संलग्नतामा कुटिएका एक व्यक्तिको मृत्यु भएपछि शुक्रबार विराटनगरको कोसी अस्पताल बाहिर अवस्था तनावग्रस्त बनेको छ । अस्पताल प्रवेश गर्ने ठाउँमै सडक अवरुद्ध पार्दै शव राखेर आफन्त प्रदर्शनमा उत्रिएपछि अवस्था तनावग्रस्त बनेको हो । बुवाले हेरेको केटीसँग छोराले बिहे गर्न नमान्दा जनप्रतिनिधिसमेतको उपस्थितिमा विराटनगर–१४ जतुवाका...

गर्धनमा बलले लागेर भारतीय क्रिकेटरको मृत्यु

२०७६-३-२७ शुक्रबार

खेलका दौरान गर्धनमा बल लागेर एक भारतीय युवा क्रिकेटरको ज्यान गएको छ । कस्मिरका यु–१९ क्रिकेटर जहाँगिर अहमद वार एक प्रतियोगिता खेलिरहेका थिए । बिहीबार गर्धनमा बल लागेपछि बेहोस भएका वारलाई अस्पताल लगिएको थियो तर अस्पतालले उनलाई मृत घोषित गर्यो । ११ कक्षामा पढ्ने जहाँगिर हालै यु–१९ क्रिकेट क्याटेगोरीमा छनोट भएका थिए । उनी बारामुला...

उर्लियो हनुमन्ते, भक्तपुरमा डुबान शुरु, प्रशासनद्धारा उच्च सतर्कता

२०७६-३-२७ शुक्रबार

  भक्तपुर / अविरल वर्षाका कारण उर्लिएको हनुमन्तेको बाढी बस्तीमा पस्न थालेपछि भक्तपुरमा डुबान शुरु भएको छ । हिजोदेखि नै परेको अविरल वर्षाका कारण हनुमन्ते नदीमा आएको बाढी खोलाभन्दा माथि आएपछि बस्तीमा पानी पस्न थालेको हो । हनुमन्तेमा बाढी उर्लिएपछि जिल्ला प्रशासन कार्यालयले हनुमन्ते नदी आसपासका बासिन्दालाई उच्च सतर्कतामा रहन आग्रह गरेको छ भने नदी...