देउवाको क्याबिनेटमा ‘गुट’ को बास्ना : अर्थमन्त्रीलाई यस्ता–यस्ता आक्षेप

२०७४-२-२५ विहिबार

काठमाडौं । कुशल राजनीतिक खेलाडीका रुपमा परिचिति नेपाली कांग्रेसका सभापति एवम् नवनिर्वाचित प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले पदभार सम्हालेसँगै अपेक्षाहरू बढ्नु स्वभाविक हो । दोस्रो संविधानसभाबाट पहिलो दल बन्न पुगेको कांग्रेस र कांग्रेसका नेताहरूमाथि जनताको विश्वास छ । त्यही विश्वासका कारण अहिले पनि कांग्रेसको संगठन अन्य वामपन्थी दलहरूको जस्तो बलियो नहुँदा नहुँदै पनि निर्वाचनका बेला राम्रो मत ल्याएर कांग्रेसी उम्मेदवार विजयी भए ।

कुरा रह्यो कांग्रेस नेतृत्वको सरकारको । देउवाले आफ्नो दल कांग्रेस, माओवादी केन्द्र, फोरम लोकतान्त्रिकलाई समेटेर सानो आकारको मन्त्रिमण्डल बनाएका छन् । देउवाको कार्यक्षमतामा कुनै आशंका छैन । तर, उनले पहिलो चरणमा सपथ दिलाएका आफ्ना दलका मन्त्रीहरूको पार्टीभित्रको क्षमता र हैसियत राम्रोसँग बुझेका होलान् । उपप्रधान एवम् शिक्षा मन्त्रालयको जिम्मेवारी पाएका गोपालमान श्रेष्ठ र अर्थ मन्त्रीको जिम्मेवारी पाएका ज्ञानेन्द्रबहादुर कार्कीले कतिसम्म कार्यक्षमता राख्छन् ?

ज्ञानेन्द्रबहादुर कार्की कहिल्यै पनि अग्रभागमा देखिएर कांग्रेसको संगठन गरेका व्यक्ति होइनन् । उनको चयनले गर्दा देउवा कतै संस्थागतभन्दा पनि व्यक्तिगत आचरणतिर गए कि भन्ने आशंका कांग्रेस कार्यकर्ताको छ । कार्कीलाई नयाँ पुस्ता त के पुरानो पुस्ताले पनि भुलिसकेको छ । कार्की अर्थमन्त्री बन्ने वित्तिकै निजी क्षेत्रका व्यवसायीहरू अचम्मित परेका छन् । कहिल्यै नाम नसुनेका व्यक्ति अर्थमन्त्री बन्न पुग्दा चासो र खोजबिनको विषय बन्नु स्वभाविक हो ।

यतिसम्मकी कार्कीले अर्थ मन्त्रालयको जिम्मेवारी सम्हालेवित्तिकै बुधबार नेप्से ओरालो लागेको छ । यसले पनि के देखाउँछ भने कार्की अर्थमन्त्रीका रुपमा रुचाइएका व्यक्ति होइनन् । उनलाई अर्थ मन्त्रालयका विषयमा जानकारी नै छैन भनेर टिकाटिप्पणी हुन थालिसकेको छ  । मन्त्री कार्की पनि विगतका अर्थमन्त्रीहरू सुरेन्द्र पाण्डे, वर्षमान पुन, विष्णु पौडेल र कृष्णबहादुर महराजस्तै अर्थशास्त्र नपढेका अर्थमन्त्रीको घानमा परेका छन् । कार्कीको भौतिक पूर्वाधार मन्त्रीमा चर्चा थियो । अर्थमन्त्रीका लागि चर्चामा रहेका कांग्रेस नेता महेश आचार्यले अन्तिम समयमा सपथै लिन पाएनन् । अर्थमन्त्रालय नपाउने भएपछि आचार्यले सपथ नलिएको स्रोतको भनाई छ ।

नेपाल विद्यार्थी संघको राजनीतिबाट कार्की अगाडि आएका हुन् । सधै गुटको राजनीति गर्दै आएका कार्की नेविसंघको अध्यक्ष बनेका व्यक्ति हुन् । उनी कृष्णप्रसाद भट्टराईलाई आदर्श मान्छन् । २०४७ सालमा कृष्णप्रसाद भट्टराई अन्तरिम सरकारको प्रधानमन्त्री बनेका बेला कार्की स्वकीय सचिव भएर सघाएका थिए । उनको गृह जिल्ला भोजपुर हो । देउराली गाविस वडा नं. ४ मा जन्मेका ६० वर्षीय कार्कीले चुनावमा हारेर ह्याट्रिक नै पूरा गरेका छन् ।

आफ्नो जिल्लामा उनले कहिल्यै चुनाव जित्न सकेनन् । ०५१ सालको मध्यावधि चुनावमा भोजपुर १ मा एमालेका हेमराज राईसँग कार्की २६ भोटको झिनो मतान्तरले हारेका थिए । मन्त्री कार्की २०५६ को चुनावमा भोजपुर १ बाट चुनाव लड्दा त्यसबेला पनि भाग्यले साथ दिएन । पहिलो संविधानसभामा पनि कार्की भोजपुर १ बाट चुनाव लडे । यो चुनाव कार्कीका लागि हारको ह्याट्रिक बन्यो । हारमा ह्याट्रिक गरेपछि कार्कीले ०७० को दोस्रो संविधानसभामा लड्ने हिम्मत गरेनन् । कार्की समानुपातिक तर्फबाट सांसद बने ।

समानुपातिक आधारमा टेकेर अहिले उनी अर्थमन्त्री बन्न सफल भएका छन् । कार्कीको पारिवारिक नाता राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीदेखि प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवासम्म जोडिएको छ । राजनीतिक रुपमा सधैं अलग लाइनमा रहे पनि भण्डारी र कार्कीबीच दाजु बहिनीका रुपमा सधैँ हार्दिक सम्बन्ध रहेको छ ।

उता, भागबण्डा नमिलेपछि रामचन्द्र पौडेल समूहले देउवालाई ठूलो असहयोग गर्न थालेको छ । पौडेल सपथ कार्यक्रममा नआउने सूचना पाएपछि फोन गरेर बोलाइएको थियो । देउवाको मन्त्रिमण्डलमा माओवादी र फोरम लोकतान्त्रिकलाई छाडेर भन्नुपर्दा कांग्रेस पार्टीबाट ल्याइएकाहरूमा देउवाले राम्रा सक्षम सांसदलाई भन्दा पनि आफ्नो गुटलाई प्राथमिकता दिएको आरोप कांग्रेसभित्र छ । रामचन्द्र पौडेल समूहबाट बुधबारको मन्त्रिमण्डलमा कोही पनि परेनन् ।

देउवाको रोजाइमा उपप्रधान एवं शिक्षामन्त्री गोपालमान श्रेष्ठ परेका छन् । स्याङ्जाका श्रेष्ठ नेपाली कांग्रेसका पुराना नेता हुन् । कार्यक्षमताको हिसाबले उनी त्यति सक्षम नेता मानिँदैन । श्रेष्ठलाई रक्षा मन्त्रालय दिने तयारी भए पनि देउवाले अन्तिममा शिक्षा मन्त्रालय दिएका छन् ।

श्रममन्त्री बनेका बाराका फर्मूल्ला मन्सुर लामो समय कांग्रेसको कोइराला परिवार निकट रहे । तर, कांग्रेसको १३ औं महाधिवेशनको पूर्वसन्ध्यामा उनले एकाएक गुट परिवर्तन गरे । गुट परिवर्तन गरेपछि त्यसबेला नै देउवाले मन्सुरलाई केन्द्रीय सदस्य र मन्त्री बनाउने आश्वासन दिएका थिए । देउवा गुटबाटै उनी कांग्रेस केन्द्रीय सदस्य बने । अब देउवा सरकारमा मन्त्री बनेका छन् । निर्वाचित सांसद मन्सुर कांग्रेसको मधेस राजनीतिमा प्रभाव राख्ने नेतामा पर्छन् ।

देउवा सरकारमा पहिलो चरणमा माओवादीले एकजना उपप्रधानमन्त्रीसहित तीनजना मन्त्री पठाएको छ । तीन मन्त्रीमध्ये गृहमन्त्री जनार्दन शर्माबाहेक अन्य दुईजनाको कार्यक्षमता ठीकै मानिन्छ । उपप्रधानमन्त्री एवं परराष्ट्रमन्त्री कृष्णबहादुर महरा पटक–पटक मन्त्री बनिसकेका व्यक्ति हुन् । उनी सत्ताको वरिपरि रहने भाग्यमानी नेता होइनन् । खासगरी माओवादी पार्टीभित्रै उनलाई ‘पैसा’ को विषयलाई टीका टिप्पणी हुने गरेको छ ।

गृहमन्त्री जनार्दन शर्मा भने उर्जा मन्त्रालयको उनको भूमिकालाई हेर्दा ठीकै मानिन्छन् । माओवादीबाट विनाविभागीय मन्त्री बनेका प्रभु साह मधेसमा सामान्य प्रभाव भएका नेता मानिन्छन् । साह विनाविभागीय मन्त्री बनेका छन् । प्रधानमन्त्री देउवाले उपप्रधानमन्त्री र स्थानीय विकास मन्त्रीमा फोरम लोकतान्त्रिकका विजयकुमार गच्छदारलाई छानेका छन् । कमल थापाले यो पदमा दाबी गर्दै आएका थिए । देउवाले त्यसमा रुची देखाएनन् । उपप्रधान मन्त्री नपाएकै कारण राप्रपा पहिलो चरणमा सरकारमा आएन । संविधान संशोधनका लागि राप्रपालाई पनि सँगै लिएर हिँड्नुपर्ने चुनौतीको सामना गर्न देउवाले राप्रपालाई विश्वासमा लिनुपर्नेमा त्यसो गर्न चुकेको देखिन्छ ।

प्रधानमन्त्री देउवाले पहिलो चरणमा आफ्नो दलबाट छानेका मन्त्रीहरूको सूची हेर्दा खासै सन्तुष्ट हुने देखिँदैन । उनले मन्त्रीहरूको टीम ‘आहा’ भन्ने खालको बनाउन सकेको देखिँदैन । मन्त्रीको अनुहार हेर्दा गुट व्यवस्थापन गरे जस्तो देखिएको आलोचना छ । कृष्णबहादुर महरा यसपटक निजी रोजाईमा नभई पार्टी अध्यक्ष तथा निवर्तमान प्रधानमन्त्री प्रचण्डको दबाबमा सरकारमा दोहोरिने अवसर पाएका हुन् ।

बुधवार मन्त्री छान्न बसेको माओवादी पार्टीको हेडक्वार्टर बैठकमा मन्त्रीका आकांक्षी धेरै देखिएपछि आफू निकटका महरालाई नै प्रचण्डले पार्टीको प्रतिनिधित्वसहित प्रस्ताव गरेका थिए । नेताहरू नारायणकाजी श्रेष्ठ र रामबहादुर थापा समेतले महरालाई नै समर्थन गरेपछि उनी दोस्रो वरियताका उपप्रधानमन्त्रीका साथ देउवा सरकारका सारथी बनेका हुन् । टोपबहादुर रायमाझीलाई रोक्नका लागि पनि प्रचण्डले यस्तो कदम उठाएको आरोप छ ।अाजकाे यूनाइटेड पोष्ट साप्ताहिकमा खबर छ ।

यस्तो गाउँ जहाँ छ महिना सबैको घरमा तालाचाबी लाग्छ

२०७६-३-२७ शुक्रबार

  रोल्पा / सुनछहरी गाउँपालिका–२ भित्री गामको चालवाङ बस्ती दुई साताअघिदेखि सुनसान छ । बस्तीमा घर छन् । तर, मानिस छैनन् । ‘बर्खा लागेपछि गाउँ छाडेर जंगल नजिक गोठमा सरेका छौं’, चालवाङका ४९ वर्षीय थमन बुढामगर भन्छन्, ‘गाउँमा सबैको घरमा तालाचाबी लागेको छ ।’ २२ घरधुरी रहेको यो गाउँ ६ महिना रित्तो हुन्छ । बस्तीमुनि...

जलवायु परिवर्तन अव्यवस्थित शहरीकरण लेप्टोस्पाइरोसिस अनी रोकथामका उपाय ।

२०७६-३-२७ शुक्रबार

पृष्ठभुमीः लेप्टोस्पाइसीस पशुबाट मानीसमा सर्ने बढी प्रचलीत जीवाणुजन्य रोग मानीन्छ । विश्व स्वास्थ्य संगठनले उष्ण हावापानी भएको यो रोग कमै चासोमा पर्ने रोगका रुपमा पहिचान गरी यस्को विस्तृत प्राज्ञिक अध्ययन अनुसंधान एवं अभीलेखीकरण गर्नु पर्ने भनी औल्याइएको छ । यस रोगको स्थिती विश्वव्यापी रहेको मानिन्छ, जसले गर्दा यस रोगबाट बर्षेनी ३००००० देखि ५००००० लाख मानिस...

नजिकिँदै कांग्रेस–राजपा, सरकारविरुद्ध मोर्चाबन्दी तयारी

२०७६-३-२७ शुक्रबार

काठमान्डाैं / प्रमुख प्रतिपक्षी नेपाली कांग्रेस र अर्को प्रतिपक्षी राष्ट्रिय जनता पार्टीले सरकारविरुद्ध मोर्चाबन्दी गर्ने तयारी थालेका छन् । प्रतिपक्षी दुई दलका नेताहरूबीच सरकारविरुद्ध कसरी अघि बढ्ने भन्ने विषयमा विभिन्न तहमा छलफल जारी छ । दुई पार्टीले विभिन्न अजेन्डा उठाएर केही दिनदेखि संयुक्त रुपमा सदन अवरुद्ध गर्दै आएका छन् । यसबाट सरकारविरुद्ध यी दुई दल...

काँक्रोको बिउ बेचेरै सवा करोड कमाउने किसान

२०७६-३-२७ शुक्रबार

काठमाडाै‌ । पर्वतको फलेबास नगरपालिका-११ मा पर्ने सानो गाउँ कर्नासमा यस वर्ष सवा करोड मूल्य बराबरको काँक्रोका बिउ उत्पादन गरेका छन्।व्यावसायिक रूपमा बिउ उत्पादन गर्दै आएका १ सय घरधुरी परिवारले १ करोड २० लाखभन्दा बढी मूल्य पर्ने काँक्रोको बिउ उत्पादन गरेका हुन्। कर्नासका कृषकले यस वर्ष ४ टनभन्दा बढी काँक्रोको बिउ उत्पादन गरेको स्थाानीय कृषक बाबुराम...

अकुत सम्पत्ति आर्जन गरेका जोशीको मुद्दा सर्वोच्चले हेर्न नभ्याउने !

२०७६-३-२७ शुक्रबार

काठमाडौं । विशेष अदालतबाट भ्रष्टाचारी ठहर भएका गोविन्दराज जोशीको मुद्दाको फाइल अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले सर्वोच्च अदालतमा बुझाए पनि हेर्न नमिल्ने सूचीमा राखेको छ । पटक–पटक मुद्दा स्थगित र हेर्न नभ्याउने सूचीमा राख्दै आएको सो मुद्दा १२औं पटक हेर्न नमिल्ने सूचीमा राखिएको हो । प्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्रशमशेर राणाले हेर्न नमिल्ने सूचीमा पेसी तोकेपछि सो मुद्दा अर्को महिनाका...

आज हरिशयनी एकादशी : ‘असंख्य औषधीय गुण’ भएकाे तुलसी रोपेर चतुर्मास व्रतको आरम्भ गरिँदै

२०७६-३-२७ शुक्रबार

काठमाडौं । आज हरिशयनी एकादशी अर्थात ठूलो एकादशी । हिन्दू धर्ममा यस दिनलाई अति विशिष्ठ र महत्वका साथ हेर्ने र लिने गरिन्छ । आजको दिन नै घरघरमा तुलसी रोपेर आम हिन्दूहरुले चतुर्मास व्रतको आरम्भ गर्दै भगवान विष्णुको उपासना गर्ने गर्छन । भनिन्छ आजको दिनदेखि भगवान विष्णु चार महिनाका लागि क्षीर सागर सुत्न जानु हुन्छ ।...

Similar Posts

एयर क्यानाडाको जहाज आकस्मिक अवतरण, ३७ यात्रु घाइते

२०७६-३-२७ शुक्रबार

मौसमको खराबीका कारण एयर क्यानाडाको जहाज अमेरिकाको होनोलुलु विमानस्थलमा आकस्मिक अवतरण गराइएको छ । एयर क्यानाडाको ७७७–२०० विमान क्यानाडाको भ्यान्कुभरबाट सिड्नी जान लागेको थियो । उडानका क्रममा नै संयुक्तराज्य अमेरिकाको हवाई राज्यको राजधानी होनोलुलुमा शुक्रबार आकस्मिक अवतरण गराइएको थियो । त्यस क्रममा ३७ जना यात्रु घाइते भएका छन् । उनीहरुलाई अस्पताल भर्ना गरिएको पनि उक्त...

वर्षका कारण सिंहदरबारको पर्खाल भत्किदा सडक अवरुद्ध

२०७६-३-२७ शुक्रबार

काठमाडौं / केही दिन यता परिरहेको भारी वर्षका कारण सिंहदरबारको पूर्वी गेट नजिकको पर्खाल भत्किएको छ । पर्खाल भत्किएपछि अनामनगर क्षेत्रको सडक अवरुद्ध भएको महानगरीय प्रहरी वृत्त सिंहदरबारले जनाएको छ । बाटो खुलाउने कार्य भइरहेको सिंहदरबार प्रहरीले जनाएको छ । थुप्रिएको इँटा, माटो पन्छाउने काम भइहरहेको महानगरीय प्रहरी वृत्त सिंहदरबारले जनाएको छ । भूकम्पका बेला...

विद्यार्थी मृत्यु प्रकरण : प्रिन्सिपलसहित पाँच जनाविरुद्ध मुद्दा दायर

२०७६-३-२७ शुक्रबार

कञ्चनपुर / कञ्चनपुरको भीमदत्तनगरपालिका–१७ मझँगाउँस्थित महाकाली बाल विद्यालयका विद्यार्थी माधव कलौनीको मृत्युका विषयलाई लिएर उहाँका अभिभावकले पाँच जनाविरुद्ध मुद्दा दायर गरेका छन् ।विद्यार्थीबीच भएको झगडाका विषयलाई लिएर कक्षा–९ मा अध्ययनरत छात्र माधव कलौनीलाई गत असार १३ गते शिक्षकले कुटपिट गरी घाइते बनाएको आरोप छ । घाइते विद्यार्थीको तीन दिनअघि (असार २४ गते राति) उपचारका क्रममा...

त्रिभुवन विमानस्थल अनिश्चित कालका लागि बन्द : विदेशबाट आएका जहाज अवतरण नगरी फर्किए

२०७६-३-२७ शुक्रबार

यति एयरलाइन्सको विमान त्रिभुवन विमानस्थलमा अवतरणका त्रममा चिप्लिएको छ । नेपालगञ्जबाट काठमाडौं आएको उक्त विमान अवतरणको क्रममा शुक्रबार बिहान चिप्लँदा २ जना घाईते भएका छन् । 9N अल्फा MM को उक्त जहाज अवतरणको क्रममा चिप्लिएर विमानस्थलको धावनमार्गबाट १५ मिटर पर पुगेको छ । विमानमा ६६ जना यात्रु र चार जना चालक दलका सदस्य सवार थिए...