‘म भात जोरुँ कि कविता लेखूँ?’ मञ्चन (फाेटाे फिचर सहित)

२०७५-९-८ आइतबार

काठमाडौं / कवि विश्वविमोहन श्रेष्ठको बहुचर्चित कविता ‘म भात जोरुँ कि कविता लेखूँ?’ कविता–नाटकको रुपमा काठमाडौंमा मञ्चन भएको छ । ३८ वर्ष अघि लेखिएको सो कवितालाई एपेक नेपालको सहकार्यमा थिएटर मलले केदार श्रेष्ठ र सञ्जिता पराजुलीको निर्देशन मञ्चन गरेको हो । ४० मिनेट लामो कविता–नाटकमा कवि विश्वविमोहनको अर्को कविता ‘सडक बोल्छ’ पनि मञ्चन गरिएको थियो ।

कला साहित्यमा समर्पित जीवन बाँच्नेले दैनिक पारिवारिक जीवनमा भोग्ने कठिनाई र संघर्ष कवि विश्वमोहनको कविताले बोल्छ । चार दशकअघि लेखिएको भएपनि वर्तमान नेपाली समाजमा कला साहित्यमा लाग्नेहरुको जीवनमा उस्तै संघर्ष रहेकोले यो कविता सामयिक र सान्दर्भिक रहेकोले नाटकको रुपमा मञ्चन गरेको हो ।

अर्को कविता ‘सडक बोल्छ’ले हाम्रो सामाजिक, राजनीतिक दुर्दशाले आम मानिसले भोग्ने पीडालाई संकेत गर्छ । नाटकको रुपमा मञ्चन गर्दा वर्तमान समयमा बलात्कारजस्तो घृणित र जधन्य अपराध नियन्त्रणमा सरकार फितलो रुपमा प्रस्तुत भएको दृश्यलाई समेत नाटकमा राखेर व्यंग्य मात्र होइन मञ्चनलाई सान्दर्भिक पनि बनाइएको थियो । कविता–नाटक हेरिसकेपछि संस्कृतिविद् तथा कवि तुलसी दिवसले कविताको शक्ति सर्वकालिक हुनुपर्छ भन्ने उदाहरण ‘म भात जोरुँ कि, कविता लेखूँ?’ भएको बताउँदै कवितालाई दृश्यमा देख्दा कविताको भाव अझ ओझिलो भएको बताए ।

त्यस्तै कवि उषा शेरचनले कवितालाई मञ्चन गर्नु जटिल भएपनि मञ्चमा कविताका अक्षर बगेको अनूभूत गरेको सुनाउँदै विगतमा गरिएका साहित्यिक गतिविधिलाई सम्झिए । त्यस्तै हालै मात्र अमेरिकाबाट फर्किएका कवि बसन्त श्रेष्ठले भने, ‘कविता सामान्यतया पढ्ने, सुन्ने र सुनाउने विधा हो तर आज कविता हेर्न पाउँदा कविताको व्यापकता र महत्व झनै बढ्दै गएको छ ।’
कविता–नाटकमा सबिर चुरौटे, सञ्जिता पराजुली, शंकर भण्डारी, अर्जुन पौडेल, गणेश पौडेल, सुगुन शर्माले अभिनय गरेका थिए । थिएटर मलले यसरी कवितालाई पढ्ने मात्र नभई हेर्ने कविताका रुपमा अरु श्रष्टाका कवितालाई पनि मञ्चन गर्ने योजना बनाएको निर्देशक केदार श्रेष्ठले बताए । कविता–नाटक ‘म भात जोरुँ कि कविता लेखूँ? शनिबार पर्यटन बोर्डमा दुईपटक मञ्चन भएका हो । यसलाई पोखरा र विराटनगरमा पनि मञ्चन गर्ने योजना रहेको एपेक नेपालले जनाएको छ ।

नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानबाट पहिलो संस्करण प्रकाशित कविता संग्रह ‘म भात जोरुँ कि कविता लेखूँ?’को दोस्रो संस्करण हालै साझा प्रकाशनबाट प्रकाशित भएको छ । तस्वीर सौजन्यः प्रसुन सिन्धुलीय

कविता

म भात जोरुँ कि कविता लेखू

घरमा बूढी आमा
हरेक चाड पर्वमा
छोरा आउला र
केही जोडजाड गर्ला भनेर
बाटो हेरिरहेकी हुन्छे
स्वास्नी डेरामा
प्रत्येक रात
लोग्ने आउला र
केही मीठो मसिनो
ल्याउला भनेर
ढोका रुँगिरहेकी हुन्छे
फाटेको जामा लाएर
छोरी
टोलमा, छरछिमेकमा र
इष्टमित्रकहाँ
इस हिउँदमा त बाबुले
एक जोर लुगा
हालिदेलान् भनेर
ढाँटिरहेकी हुन्छे
स्कूलमा नाम कटाएर
टोलका असंख्य भुराहरुसित
धुलो उडाउँदै
दिन काटिरहेको छोरो
यस सत्रमा त बाबुले
स्कूल हालदिन्छ र
फेरि पढाई शुरु गरुँला भनेर
आशा गरिरहेको हुन्छ
सुसिसकेको दूधका
लाम्टाहरुसित जिस्कँदै
आमाको काखमा भर्खरै
निदाएको कान्छो छोरो
आफ्नो नाङ्गो आङलाई देखाउँदै
मेरो पौरखलाई सदैव
खिज्याईरहन्छ
भाइ बहिनीको त कुरै छाडौँ
तिनका लागि
न कतै जागीर खोज्न सकियो
न कतै ज्वाइँ रोज्न सकियो
फाटेको कोट र
टालेको सुरुवाल लाएर
खै कति दिन
आकाश पाताल जोडेर हिडूँ
तपाइँ नै भन्नोस्
मेरा मान्यवर मित्र
बाँधेर अँगालोमा
यस्तो सन्ध्याकाललाई
म भात जोरेर बसूँ कि
कविता लेखूँ ?
रेडियो, अखवार र भाषणको कुरै छाड्नुस्
नारा, जुलुस र प्लेकार्डहरुको
कुरै नगर्नुस्
समय उब्रेछ भने
मया गरुँला भनेर
फेरि मलाई अँध्यारोमा
कृपया बनकेल्नुहोस्
आदर्श र सिद्धान्तभन्दा
ठूलो सगरमाथा त
भोक हो भनेर
म भोगिरहेछु
जीवनको सुकसुकाउँदो कमलता
र पाण्डित्यको सुमधुर सौहार्दता त
भोकको पराजय हो भनेर
म देखिरहेछु ।
भो मलाई फेरि
बुद्धको कथा हालेर
रनभुल्लमा नछाड्नोस्
मैंले तपाईंको सपनामा
अलमलिएर
दश नंग्रा खियाउन छाडें भने
मेरा बाबु आमा
खान नपाएर मर्छन्
मैले तपाईको बहकाउमा
वहकिएर
पसिना बेच्न छाडें भने
मेरो जहान परिवार
भोको पेटले मर्छ
म त थकित पराजित
एउटा योद्धा हुँ
आफ्नै पेटसितको युद्धमा
जो निरन्तर हार खान्छ
फाटेको कोट र
टालेको सुरुवाल लाएर
खै कति दिन
आकाश पाताल जोडेर हिडूँ
तपाईं नै भन्नोस्
मेरा मान्यवर मित्र
बाँधेर अँगालोमा
यस्तो सन्ध्याकाललाई
म भात जोरेर बसूँ कि
कविता लेखूँ ?
टाउकोमा अन्नपूर्ण राखेर
सदैव अभावहरुको
पिठ्यूँमा कञ्चनजङ्गा बोकेर
सदैव सङ्कटहरुको
खै कति दिन लड्न सकिन्छ
लडाइ
महँगीको माछापुच्छ«ेलाई
काँधमा उठाएर
यो जिन्दगीको ?
मलाई जीवन भनेको
निरन्तर बगिरहनु हो भनेर पनि
बिन्ती नगिज्याउनुहोस्
मलाई जीवन भनेको
अझै सक्नुहुन्छ भने तपाईं
मलाई फोकल्यान्डको
विभीषिका पनि नसुनाउनुहोस्
खाटा बसेको घाउलाई कोट्याएर
भियतनाम र अफगानिस्तानको
नरसंहार पनि नसुनाउनुहोस्
मलाई त जीवन भनेको
फलाम हो
यसलाई निरन्तर
चपाउनुपर्छ भन्ने थाहा छ
मलाई त जीवन भनेको
यसलाई पसीनाले निरन्तर
सिँच्नुपर्छ भन्ने थाहा छ
कहाँको उपमा र अलङ्कारहरुले
सजाऊँ म यस जिन्दगीलाई
फाटेको कोट र
टालेको सुरुवाल लाएर
खै कति दिन
आकाश पाताल जोडेर हिडूँ
तपाईं नै भन्नोस्
मेरा मान्यवर मित्र
बाँधेर अँगालोमा
यस्तो सन्ध्याकाललाई
म भात जोरेर बसूँ कि
कविता लेखूँ ?

त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल चार घण्टादेखि अवरुद्ध

२०७६-३-२७ शुक्रबार

काठमाडौँ / त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको धावन मार्गमा चिप्लिएको यति एयरलाइन्सको विमानलाई तानेर ‘ह्याङ्गर’ तर्फ लैजान सकस भएको छ । धावन मार्गमा विमान चिप्लिएका कारण झण्डै चार घण्टादेखि मुलुकको एक मात्र अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको आन्तरिक तथा अन्तर्राष्ट्रिय उडान अवरुद्ध रहेको छ । निरन्तरको प्रयासका बाबजुत पनि विमानलाई निकाल्न नसकिएको महाप्रबन्धक राजकुमार क्षेत्रीले जानकारी दिनुभयो । उहाँले विमान...

विपद्बाट हुने क्षति रोक्न तीनै तहका सरकार ‘हाइ अलर्ट’

२०७६-३-२७ शुक्रबार

काठमाडौँ / मनसुन सक्रिय भएसँगै मुलुकमा विपद्बाट हुनसक्ने सम्भावित क्षति रोक्न तीनै तहका सरकार र सम्बद्ध निकाय ‘हाइ अलर्ट’को अवस्थामा रहेका छन् ।विपद जोखिम न्यूनीकरण, तत्काल उद्धार तथा राहतका लागि बाढीबाट प्रभावित मुलुकका २४४ स्थानलाई उच्च जोखिम क्षेत्र पहिचान गरी सरकारी क्षमताले भ्याएसम्मका तयारी गरिएको छ । मुलुकको पहाड र हिमाली क्षेत्र पहिरोको उच्च जोखिममा...

पूर्वी र मध्य भेगमा उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह : सबै नदीहरूमा बहाव उच्च

२०७६-३-२७ शुक्रबार

काठमाडौँ / मनसुन न्यून चापीय रेखा नेपालको तराईका भू–भागका साथै मध्य र पूर्वी क्षेत्रमा सक्रिय रहेकाले आगामी तीन दिनसम्म देशैभर वर्षा हुने जल तथा मौसम विज्ञान विभाग, मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ । महाशाखाले मौसम विश्लेषणसम्बन्धी आज विषेश बुलेटिन जारी गर्दै मनसुन तीन दिनसम्म अति सक्रिय भइरहने सम्भावना रहेकाले देशका अधिकांश भेगमा बद्ली रही धेरैजसो...

विराटनगरका अधिकांश स्थान डुबानमा : प्रदेशसभाको पानी मोटरले फालिदै ( तस्बिरहरू सहित )

२०७६-३-२७ शुक्रबार

विराटनगर / तीन दिनदेखि लगातारको वर्षाको पानीको उचित निकास नहुँदा र सिंगिया नदीमा आएको बाढीले विराटनगर महानगरपालिकाका केही वडा डुबानमा परेका छन् । विराटनगर सिमाना भएर बग्ने सिंगिया खोलामा आएको बाढीले विराटनगर वडा नं १, २ र ८ का केही क्षेत्र आज बिहानदेखि डुबानमा परेका जिल्ला प्रहरी कार्यालय मोरङले जनाएको छ । विराटनगर–१ स्थित परोपकार...

ठाउँ ठाउँमा पहिरो : यात्रामा सास्ती

२०७६-३-२७ शुक्रबार

  बागलुङ / मध्यपहाडी पुष्पलाल लोकमार्गको बागलुङ–बुर्तिवाङ खण्ड वर्षात्का कारण ठाउँ ठाउँमा पहिरो गएकाले जोखिम बढेको छ । बुधबारदेखिको अविरल वर्षाका कारण लोकमार्ग छेउछाउमा पहिरो जाने, भासिने, ढुङ्गा खस्ने तथा खाल्टाखुल्टी पर्न थालेपछि लोकमार्गको यात्रा निकै सास्ती भएको छ । बागलुङ–बुर्तिवाङ खण्डको ९२ किलोमिटर सडकमा मात्र दुई दर्जनभन्दा बढी स्थानमा पहिरो र कयौँ स्थानमा शाखा...

एयर क्यानाडाको जहाज आकस्मिक अवतरण, ३७ यात्रु घाइते

२०७६-३-२७ शुक्रबार

मौसमको खराबीका कारण एयर क्यानाडाको जहाज अमेरिकाको होनोलुलु विमानस्थलमा आकस्मिक अवतरण गराइएको छ । एयर क्यानाडाको ७७७–२०० विमान क्यानाडाको भ्यान्कुभरबाट सिड्नी जान लागेको थियो । उडानका क्रममा नै संयुक्तराज्य अमेरिकाको हवाई राज्यको राजधानी होनोलुलुमा शुक्रबार आकस्मिक अवतरण गराइएको थियो । त्यस क्रममा ३७ जना यात्रु घाइते भएका छन् । उनीहरुलाई अस्पताल भर्ना गरिएको पनि उक्त...

Similar Posts

डुबानसँगै मोरङमा सात सय ५५ परिवार विस्थापित

२०७६-३-२७ शुक्रबार

माेरङ / केही दिनदेखि परिरहेको निरन्तरको वर्षासँगै घर डुबानमा परेपछि मोरङमा सात सय ५५ परिवारका विस्थापित भएका छन् । शुक्रबारसाँझ सम्ममा सात सय ५५ परिवारका ३५ सय भन्दा बढी जनसंख्या डुबानको चपेटामा परेर विस्थापित बनेको मोरङका प्रमुख जिल्ला अधिकारी रमेशकुमार केसीले बताए । विराटनगर महानगरपालिका, बूढीगंगा, कटहरी, धनपालथान र जहदा गाउँपालिकाका धेरै जसो घर डुबानमा...

छोराले बिहे गर्न नमान्दा कुटिएका व्यक्तिको मृत्यु भएपछि तनाव, दुई जना वडा अध्यक्षसहित ७ जना विरुद्ध जाहेरी

२०७६-३-२७ शुक्रबार

माेरङ / छोराको बिहे गर्न नमान्दा २८ दिन अघि जनप्रतिनिधि समेतको संलग्नतामा कुटिएका एक व्यक्तिको मृत्यु भएपछि शुक्रबार विराटनगरको कोसी अस्पताल बाहिर अवस्था तनावग्रस्त बनेको छ । अस्पताल प्रवेश गर्ने ठाउँमै सडक अवरुद्ध पार्दै शव राखेर आफन्त प्रदर्शनमा उत्रिएपछि अवस्था तनावग्रस्त बनेको हो । बुवाले हेरेको केटीसँग छोराले बिहे गर्न नमान्दा जनप्रतिनिधिसमेतको उपस्थितिमा विराटनगर–१४ जतुवाका...

गर्धनमा बलले लागेर भारतीय क्रिकेटरको मृत्यु

२०७६-३-२७ शुक्रबार

खेलका दौरान गर्धनमा बल लागेर एक भारतीय युवा क्रिकेटरको ज्यान गएको छ । कस्मिरका यु–१९ क्रिकेटर जहाँगिर अहमद वार एक प्रतियोगिता खेलिरहेका थिए । बिहीबार गर्धनमा बल लागेपछि बेहोस भएका वारलाई अस्पताल लगिएको थियो तर अस्पतालले उनलाई मृत घोषित गर्यो । ११ कक्षामा पढ्ने जहाँगिर हालै यु–१९ क्रिकेट क्याटेगोरीमा छनोट भएका थिए । उनी बारामुला...

उर्लियो हनुमन्ते, भक्तपुरमा डुबान शुरु, प्रशासनद्धारा उच्च सतर्कता

२०७६-३-२७ शुक्रबार

  भक्तपुर / अविरल वर्षाका कारण उर्लिएको हनुमन्तेको बाढी बस्तीमा पस्न थालेपछि भक्तपुरमा डुबान शुरु भएको छ । हिजोदेखि नै परेको अविरल वर्षाका कारण हनुमन्ते नदीमा आएको बाढी खोलाभन्दा माथि आएपछि बस्तीमा पानी पस्न थालेको हो । हनुमन्तेमा बाढी उर्लिएपछि जिल्ला प्रशासन कार्यालयले हनुमन्ते नदी आसपासका बासिन्दालाई उच्च सतर्कतामा रहन आग्रह गरेको छ भने नदी...