भारत हेवी इलेक्ट्रिकल्सकाे सफल्ता संगै नेपालले सिक्नुपर्ने कुरा

२०७६-४-३२ शनिबार

इटहरी / भारतमा अन्तरिक्ष यान ‘चन्द्रयान–२’ को प्रक्षेपण संगै भारत हेवी इलेक्ट्रिकल्सकाे चर्चा सुरू भएकाे छ ।  ५० बर्ष पहिले जवाहरलाल नेहरूले स्थापना गर्दा ताका क्यापासिटर, रेडियाे उत्पादन गरेकाे यस उद्योग चन्द्रयान–२ काे पावस सिस्टम (साेलार प्यानल तथा व्यट्री) निमार्ण सम्म पुगेकाे छ । यसले बिश्व भरका १५० भन्दा धेरै ठूला परियोजनाहरू सञ्चालन गरिरहेको यस उद्योगमा करीब पचास हजार कर्मचारी कार्यरत रहेका छन् ।

बिशेषत यस उध्याेगले ऊर्जा संग सम्बन्धित विद्युतिय प्रसारणलाइन , रक्षा, नवीकरणीय ऊर्जा, हाइड्राे, रेलवे लगायतका क्षेत्रमा कार्य गर्दै आइरहेकाे छ । यसले भारतको अर्थतन्त्रको ठुलो हिस्सा ओगट्नुकाे साथै भारत सरकारलाइ अधिकतम कर तिर्ने गरेको छ । यस उद्योगले सन् २०१८ मा बार्षिक  ९.०७ बिलियन अमेरिकि डलर भन्दा बढि कर भारत सरकारलाइ तिरेकाे छ । १७ वटा निर्माण कम्पनी, २ मर्मत इकाई, ४ क्षेत्रीय कार्याल, ८ सेवा केन्द्र, ८ विदेशी कार्यालय, १५ क्षेत्रीय केन्द्र, रहेको यस उद्योगका ७ वाट संयुक्त उद्योग समेत रहेका छन् ।

छिमेकी देश भारतमा सरकारी उद्योग सफल बन्दा नेपालका सरकारी उद्योग भने टाठ पल्टेका छन् । जनकपुर चुरोट कारखाना, नेपाल एयरलाइन्स ,बिराटनगर जुटमिल, हेटैडा सिमेन्ट, वीरगञ्ज चिनी कारखाना लगायत एक दर्जन बढि उद्योग धरायसी बनिरहेका छन् । २०४६ साल को परिवर्तनपछि सरकारको स्वामित्वमा रहेका धेरै उद्योगधन्दा निजीकरण गराए पछि नेपालका उद्योगहरूको बिनास सुरूभएको मानिन्छ ।

बि.सं. २०२१ साल पौष २९ गते राजा महेन्द्रबाट उद्घाटन भएको जनकपुर चुरोट कारखाना अहिले बन्द अबस्थामा रहेकाे छ । सुरुवाती चरणमा वाषिर्क २ अर्ब खिल्ली चुरोटको उत्पादन गर्न सफल भएकाे यस उद्योगमा ३ सय ६६ जनाले कर्मचारी कार्यरत रहेका थिए त्यस्तै जुलाई १९५८ मा शाही नेपाल बायुसेवा निगम रूपमा स्थापना भएको हालको नेपाल वायुसेवा निगम, बिराटनगर जुटमिल, हेटैडा सिमेन्ट, वीरगञ्ज चिनी कारखाना लगायतका दजर्न बढी उद्योगहरू कुनै बन्द तथा संकटमा रहेकाे देखिन्छ ।  देशको अर्थतन्त्रका सहयोग पुर्याउने तथा रोजगारी प्रदान गर्ने उदेश्यले स्थापना गरिएका यस्ता खालका उद्योगहरू क्रमस बन्द हुदै जानुका प्रमुख कारण राजनितिक अस्थिरता, पाटिकाे भर्तिकेन्द्र ,भ्रस्ट्राचार, कमजाेर व्याबस्थापन लगायता समस्याहरू प्रमुख रूपमा रहेकाे देखिन्छ ।

नेपालले सिक्नु पर्ने कुरा

नेपालमा भारत हेवी इलेक्ट्रिकल्स जस्ता उद्योगहरू छ स्थापना गर्न नसकिएला तर भएका उध्योगहरू व्यवस्थित तरिकाले संचालन गर्नु पर्ने देखिन्छ । चरम भ्रस्ट्राचार, राजनैतिक नियुक्ती, व्यबस्थाकिय कमजोरी, बजारको अभाब लगाएतका कारणले नेपालका अधिकाङ्स उद्योग बन्द हुने अबस्था पुगेका हुन् । उद्योमा हुने राजनैतिक हस्तक्षप र भ्रस्ट्राचारलाइ नियन्त्रका साथै कुशल व्यवस्थापन गरे नेपालि उद्योग पनि सफल हुनेमा दुइ मत देखिन्न । सरकारी इच्छा सक्तिको कमिले पनि सरकारी उद्योग माथि उठ्न नसकेका हुन ।

त्यसैगरि नेपालमा उद्योग स्थापना गर्न झन्झटिलाे व्यवस्था, अनउत्पादक क्षेत्रकाे बढ्दाे लगानी, बिदेशी लगानी अाकर्षण गर्न नसक्नु लगएतका कारणले गर्दा पनि नेपालमा औद्योगिक बिकास हुन सकेको छैन । त्यसैले सरकारी नितिको पनि पुनराअवलोकन गर्नु पर्ने पनि देखिन्छ । यसै बिच भारतीय हेवी इलेक्ट्रिकल्स उद्योग कुशल व्यवस्थापनका कारणनै सफल भएको हो । राजनैतिक नियुक्ती भन्दा पनि योग्यता र क्षमता का आधारमा व्यवस्थापकहरू नियुक्त गर्न सके नेपालका सरकारी उद्योग पनि सफल हुन सक्ने छन् ।

विपद्बाट हुने क्षति रोक्न तीनै तहका सरकार ‘हाइ अलर्ट’

२०७६-३-२७ शुक्रबार

काठमाडौँ / मनसुन सक्रिय भएसँगै मुलुकमा विपद्बाट हुनसक्ने सम्भावित क्षति रोक्न तीनै तहका सरकार र सम्बद्ध निकाय ‘हाइ अलर्ट’को अवस्थामा रहेका छन् ।विपद जोखिम न्यूनीकरण, तत्काल उद्धार तथा राहतका लागि बाढीबाट प्रभावित मुलुकका २४४ स्थानलाई उच्च जोखिम क्षेत्र पहिचान गरी सरकारी क्षमताले भ्याएसम्मका तयारी गरिएको छ । मुलुकको पहाड र हिमाली क्षेत्र पहिरोको उच्च जोखिममा...

पूर्वी र मध्य भेगमा उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह : सबै नदीहरूमा बहाव उच्च

२०७६-३-२७ शुक्रबार

काठमाडौँ / मनसुन न्यून चापीय रेखा नेपालको तराईका भू–भागका साथै मध्य र पूर्वी क्षेत्रमा सक्रिय रहेकाले आगामी तीन दिनसम्म देशैभर वर्षा हुने जल तथा मौसम विज्ञान विभाग, मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ । महाशाखाले मौसम विश्लेषणसम्बन्धी आज विषेश बुलेटिन जारी गर्दै मनसुन तीन दिनसम्म अति सक्रिय भइरहने सम्भावना रहेकाले देशका अधिकांश भेगमा बद्ली रही धेरैजसो...

विराटनगरका अधिकांश स्थान डुबानमा : प्रदेशसभाको पानी मोटरले फालिदै ( तस्बिरहरू सहित )

२०७६-३-२७ शुक्रबार

विराटनगर / तीन दिनदेखि लगातारको वर्षाको पानीको उचित निकास नहुँदा र सिंगिया नदीमा आएको बाढीले विराटनगर महानगरपालिकाका केही वडा डुबानमा परेका छन् । विराटनगर सिमाना भएर बग्ने सिंगिया खोलामा आएको बाढीले विराटनगर वडा नं १, २ र ८ का केही क्षेत्र आज बिहानदेखि डुबानमा परेका जिल्ला प्रहरी कार्यालय मोरङले जनाएको छ । विराटनगर–१ स्थित परोपकार...

ठाउँ ठाउँमा पहिरो : यात्रामा सास्ती

२०७६-३-२७ शुक्रबार

  बागलुङ / मध्यपहाडी पुष्पलाल लोकमार्गको बागलुङ–बुर्तिवाङ खण्ड वर्षात्का कारण ठाउँ ठाउँमा पहिरो गएकाले जोखिम बढेको छ । बुधबारदेखिको अविरल वर्षाका कारण लोकमार्ग छेउछाउमा पहिरो जाने, भासिने, ढुङ्गा खस्ने तथा खाल्टाखुल्टी पर्न थालेपछि लोकमार्गको यात्रा निकै सास्ती भएको छ । बागलुङ–बुर्तिवाङ खण्डको ९२ किलोमिटर सडकमा मात्र दुई दर्जनभन्दा बढी स्थानमा पहिरो र कयौँ स्थानमा शाखा...

एयर क्यानाडाको जहाज आकस्मिक अवतरण, ३७ यात्रु घाइते

२०७६-३-२७ शुक्रबार

मौसमको खराबीका कारण एयर क्यानाडाको जहाज अमेरिकाको होनोलुलु विमानस्थलमा आकस्मिक अवतरण गराइएको छ । एयर क्यानाडाको ७७७–२०० विमान क्यानाडाको भ्यान्कुभरबाट सिड्नी जान लागेको थियो । उडानका क्रममा नै संयुक्तराज्य अमेरिकाको हवाई राज्यको राजधानी होनोलुलुमा शुक्रबार आकस्मिक अवतरण गराइएको थियो । त्यस क्रममा ३७ जना यात्रु घाइते भएका छन् । उनीहरुलाई अस्पताल भर्ना गरिएको पनि उक्त...

वर्षका कारण सिंहदरबारको पर्खाल भत्किदा सडक अवरुद्ध

२०७६-३-२७ शुक्रबार

काठमाडौं / केही दिन यता परिरहेको भारी वर्षका कारण सिंहदरबारको पूर्वी गेट नजिकको पर्खाल भत्किएको छ । पर्खाल भत्किएपछि अनामनगर क्षेत्रको सडक अवरुद्ध भएको महानगरीय प्रहरी वृत्त सिंहदरबारले जनाएको छ । बाटो खुलाउने कार्य भइरहेको सिंहदरबार प्रहरीले जनाएको छ । थुप्रिएको इँटा, माटो पन्छाउने काम भइहरहेको महानगरीय प्रहरी वृत्त सिंहदरबारले जनाएको छ । भूकम्पका बेला...

Similar Posts

छोराले बिहे गर्न नमान्दा कुटिएका व्यक्तिको मृत्यु भएपछि तनाव, दुई जना वडा अध्यक्षसहित ७ जना विरुद्ध जाहेरी

२०७६-३-२७ शुक्रबार

माेरङ / छोराको बिहे गर्न नमान्दा २८ दिन अघि जनप्रतिनिधि समेतको संलग्नतामा कुटिएका एक व्यक्तिको मृत्यु भएपछि शुक्रबार विराटनगरको कोसी अस्पताल बाहिर अवस्था तनावग्रस्त बनेको छ । अस्पताल प्रवेश गर्ने ठाउँमै सडक अवरुद्ध पार्दै शव राखेर आफन्त प्रदर्शनमा उत्रिएपछि अवस्था तनावग्रस्त बनेको हो । बुवाले हेरेको केटीसँग छोराले बिहे गर्न नमान्दा जनप्रतिनिधिसमेतको उपस्थितिमा विराटनगर–१४ जतुवाका...

गर्धनमा बलले लागेर भारतीय क्रिकेटरको मृत्यु

२०७६-३-२७ शुक्रबार

खेलका दौरान गर्धनमा बल लागेर एक भारतीय युवा क्रिकेटरको ज्यान गएको छ । कस्मिरका यु–१९ क्रिकेटर जहाँगिर अहमद वार एक प्रतियोगिता खेलिरहेका थिए । बिहीबार गर्धनमा बल लागेपछि बेहोस भएका वारलाई अस्पताल लगिएको थियो तर अस्पतालले उनलाई मृत घोषित गर्यो । ११ कक्षामा पढ्ने जहाँगिर हालै यु–१९ क्रिकेट क्याटेगोरीमा छनोट भएका थिए । उनी बारामुला...

उर्लियो हनुमन्ते, भक्तपुरमा डुबान शुरु, प्रशासनद्धारा उच्च सतर्कता

२०७६-३-२७ शुक्रबार

  भक्तपुर / अविरल वर्षाका कारण उर्लिएको हनुमन्तेको बाढी बस्तीमा पस्न थालेपछि भक्तपुरमा डुबान शुरु भएको छ । हिजोदेखि नै परेको अविरल वर्षाका कारण हनुमन्ते नदीमा आएको बाढी खोलाभन्दा माथि आएपछि बस्तीमा पानी पस्न थालेको हो । हनुमन्तेमा बाढी उर्लिएपछि जिल्ला प्रशासन कार्यालयले हनुमन्ते नदी आसपासका बासिन्दालाई उच्च सतर्कतामा रहन आग्रह गरेको छ भने नदी...

त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल चार घण्टादेखि अवरुद्ध

२०७६-३-२७ शुक्रबार

काठमाडौँ / त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको धावन मार्गमा चिप्लिएको यति एयरलाइन्सको विमानलाई तानेर ‘ह्याङ्गर’ तर्फ लैजान सकस भएको छ । धावन मार्गमा विमान चिप्लिएका कारण झण्डै चार घण्टादेखि मुलुकको एक मात्र अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको आन्तरिक तथा अन्तर्राष्ट्रिय उडान अवरुद्ध रहेको छ । निरन्तरको प्रयासका बाबजुत पनि विमानलाई निकाल्न नसकिएको महाप्रबन्धक राजकुमार क्षेत्रीले जानकारी दिनुभयो । उहाँले विमान...